نمونه سوال امتحانی مالیه عمومی   دانشگاه آزاد اسلامی

توجه:امتحان از 16 نمره و4نمره مربوط به ارائه مقاله وفعالیت کلاسی می باشد.

1-   مفاهیم مالیه عمومی قدیم و جدید را مقایسه نموده و تشریح کنید ؟

2-   انواع هزینه های دولت را نام برده و به اختصار توضیح دهید ؟

3-   در مورد نوع سرمایه گذاری دولت در مرحله آخر مدل رشد و توسعه (ماسگریو و رستو) توضیح دهید ؟

4-   پیامد خارجی منفی یا غیر اقتصادی را با ذکر مثال تشریح کنید؟

5-   عوامل تعیین کننده توزیع درآمد را نام برده و یکی را به دلخواه توضیح دهید؟

6-   در مورد نظریه (فیشر) در باب بهترین پایه مالیاتی بحث نموده و نظر خود را در این مورد بیان کنید ؟

7-   بودجه را تعریف نموده و درباره اصل وحدت بودجه به اختصار توضیح دهید ؟

8-  سهم درآمد مالیاتی ایران را نسبت به سایر کشورها مقایسه نموده و درباره علل آن بحث و راهکارهای موثر را به نظر خود بیان نمایید؟

9-   ضریب جینی را تعریف کنید ؟

10 - فرض کنید که بر اساس قانون مالیات بردرآمد حاصل از حقوق و دستمزد ، درآمد تا 80000 ریال از پرداخت مالیات معاف است و به درآمد مازاد به 80000 تا 120000 ریال نرخ مالیات 10 درصد و از 120000 تا 220000 ریال نرخ مالیات 20 درصد و از 220000 ریال به بالا نرخ مالیات 40 درصد تعلق می گیرد . برای کسی که درآمدی معادل 270000 ریال در ماه دارد نرخ متوسط مالیات و نرخ نهایی مالیات را محاسبه کنید ؟

سوالات امتحانی درس آیین دادرسی مدنی 1-دکترعباس پهلوان زاده-دانشگاه ازاد اسلامی واحد کرج

توجه:امتحان از 15 نمره می باشد و5 نمره مربوط به فعالیت های کلاسی وارائه تحقیق می باشد.

1-ازجمله شرایط اقامه دعوا ،ذینفع بودن خواهان است،ویژگی های ذیفع را بنویسید ویکی را توضیح دهید

2-تفاوت دعوای مزاحمت وممانعت از حق را با ذکر مثال بیان کنید وبگویید آیا طرح دعوای ثالث وجلب ثالث در این دو دعوا امکان پذیر می باشد؟چرا؟

3-خصوصیات قواعد صلاحیت ذاتی را ذکر نموده ویکی را به اختصار توضیح دهید

4-انواع اختلاف در صلاحیت را ذکر کنید وبیان کنید در چه مواردی دادگاه تجدید نظر استان در صلاحیت حل اختلاف می کند

5-دعوای تصرف به چند دسته تقسیم می شود.هریک را مختصرا شرح دهید

ســوالات امتــحـاني حــقـوق مـــدنـي7

خواهشمند است از هرگونه پراكنده گويي و اضافه نويسي جداً خودداري نماييد.

مستند و مستدل پاسخ گوييد . بله يا خير به تنهايي و بدون توضيح ، نمره اي نخواهد داشت.

استفاده از قانون مجاز است.

توجه:امتحان از 15 نمره و5نمره مربوط به ارائه مقاله وفعالیت کلاسی می باشد.

-------------------------------------------------------------------------

1-  تفاوت ضمانت تضامني و نقل ذمه اي را شرح دهيد و آنگاه ضمانت تضامني را با مسئوليت تعاقب ايادي غصب در مقابل مالك كه به نحو تضامني است مقايسه كنيد.

2- بابك خانه خود را در رهن بانك مسكن قرار مي دهد و در ضمن عقد رهن يك فقره وكالتنامه بلاعزل نيز به بانك اعطا مي كند تا در صورتي كه وام پرداخت نشد ، بانك بتواند ملك بابك را به نام خود انتقال دهد و همچنين طي سند رهني ، طرفين حق هرگونه دعوي بعدي را ساقط مي كنند . در سررسيد بابك موفق به تسويه حساب نمي شود و موسسه بر اساس وكالتنامه رسمي اعطائي ، ملك را به نام خود انتقال مي دهد . حال به فرض مسأله به سوالات ذيل مستنداً و مستدلاً پاسخ دهيد:

الف) وضعيت عقد رهن و انتقال مذكور چگونه است؟

ب) در صورتي كه در ضمن عقد رهن شرط شود كه مرتهن حق فروش عين مرهونه را براي 10 سال ندارد ، وضعيت عقد و شرط چگونه است؟

ج) بر فرض اينكه عين مرهونه از خانه هاي مسكن مهر باشد كه حتي با فك رهن نيز منتفع حق فروش و انتقال آن را به اشخاص ثالث تا 99 سال ندارد ، مشخص كنيد كه دادن وكالتنامه فروش به اشخاص ثالث صحيح است و يا خير؟

3- علي ضمن عقد نكاح شرط مي كند كه "همسرم مريم وكيل فروش منزل ويلاييم در شمال است". آيا امكان عزل مريم وجود دارد؟ با فرض اينكه امكان عزل وجود ندارد آيا شما به عنوان وكيل علي راهكاري جهت پايان دادن به عمر وكالتنامه مي توانيد پيشنهاد كنيد؟

4-  حسين يك قطعه زمين مزروعي را به همسرش هبه مي نمايد و به قبض او نيز مي رساند. آنگاه وي (متهب) عين موهوبه را به محمود مي فروشد. بعد از يك ماه به دليل عدم پرداخت به موقع ثمن ، معامله موصوف فيمابين طرفين اقاله مي شود. حال با عنايت به فرض مسأله آيا حسين مي تواند نسبت به عين موهوبه رجوع نمايد؟

5- مهايات يعني چه و نحوه تقسيم مال مشاع چگونه است و چه مرجعي صالح به رسيدگي است؟

6- جواد و محمود در يك ملك مسكوني با يكديگر شريك هستند. جواد سالهاست كه به تنهايي از منافع مال مشاع استفاده مي كند و از استفاده شريك ديگر جلوگيري به عمل مي آورد و در ضمن سهم خود را بابت وامي كه از يكي از بانكها اخذ مي كند در رهن قرار مي دهد. حال به فرض مسأله به سوالات ذيل پاسخ دهيد.  

الف) محمود براي احقاق حقوق خود چه اقدامي مي تواند انجام دهد و تصميم دادگاه در اين زمينه چه خواهد بود؟

ب) اقدام جواد در خصوص عقد رهن نسبت به سهم مشاعي خود چگونه است؟

ســوالات امتــحاني حــقـوق مـدني 7

 توجه:امتحان از 16 نمره و4نمره مربوط به ارائه مقاله وفعالیت کلاسی می باشد.

1- موضوع عقد وكالت را توضيح دهيد.

2- تقسيم مال مشاع به چند طريق امكانپذير است و بايد به چه مراجعي جهت رسيدگي مراجعه شود؟ توضيح دهيد.

3- امير از حسين در برابر حميد ضمانت مي كند متعاقب آن مضمون عنه مبلغ بدهي را به حساب بانكي طلبكار واريز مي كند.

الف- مضمون عنه مي تواند به استناد اينكه از وقوع عقد ضمان آگاه نبوده مبيع را مسترد كند؟

ب- با توجه به پرداخت توسط مضمون عنه آيا ضامن بري مي شود؟

ج- آيا مضمون عنه با استناد پرداخت ضامن و ابراء ذمه او توسط طلبكار مي تواند وجه را مسترد كند؟

4- علي طلبكار محمود است، نادر از محمود ضمانت مي كند تا در سررسيد طلب علي را بپردازد اما علي به شرط پذيرش ضمانت در صورتي ضمانت نادر را قبول مي كند كه ضمانت كند ماشين 206 كه متعلق به مرحوم پدر محمود است را به او بفروشد.

الف- آيا طرفين قبل از سررسيد طلب مي توانند ضمان را اقاله كنند؟

ب- اگر در سررسيد دين پرداخت نشود علي مي تواند به موجب شرط ضمن عقد مالك خودرو موصوف شود؟ چرا؟

ج- اگر قبل از سررسيد دين خودرو تلف شود وضعيت ضمانت چگونه خواهد بود؟چرا؟

 توجه:امتحان از 16 نمره و4نمره مربوط به ارائه مقاله وفعالیت کلاسی می باشد.

1- تفسير شما از حكم مواد 355 و 384 قانون مدني چيست؟ حكم اين مواد را با توجه به ماده 149 قانون ثبت چگونه تشريح و تفسير مي كنيد؟

متن ماده 149 ثبت: ((نسبت به ملكي كه با مساحت معين مورد معامله قرار گرفته باشد و بعداً معلوم شود اضافه مساحت دارد ذينفع مي تواند قيمت را بر اساس ارزش مندرج در اولين سند انتقال و ساير هزينه هاي قانوني معامله به صندوق ثبت توديع و تقاضاي اصلاح سند خود را بنمايد.

در صورتي كه اضافه مساحت در محدوده سند مالكيت بوده و به مجاورين تجاوزي نشده و در عين حال بين مالك و خريدار نسبت به اضافه مذكور قراري داده نشده باشد، اداره ثبت سند را اصلاح و به ذينفع اخطار مي نمايد تا وجه توديعي را از صندوق ثبت دريافت دارد. عدم مراجعه فروشنده براي دريافت وجه در مدتي زايد بر ده سال از تاريخ اصلاح سند اعراض محسوب و وجه به حساب درآمد اختصاصي ثبت واريز مي شود.))

2- مستأجري بعد از انقضاء مدت قرارداد اجاره عليرغم درخواست مالك، از تخليه مورد اجاره كه يك باغ ميوه است امتناع مي ورزد. چند ماه بعد از درخواست مالك و امتناع مستأجر از تخليه، در اثر بروز حوادث طبيعي و خشكسالي درختان باغ خشك مي شوند. با توجه به نكات مسأله به سوالات زير طور به تفصيلي و مستند پاسخ دهيد:

الف) مالك نسبت به ادامه تصرف مستأجر بعد از انقضاي مدت اجاره، از چه حقوقي برخوردار است؟

ب) مالك براي خشك شدن درختان حق مراجعه به مستأجر را دارد يا خير؟

3- آقاي الف اقدام به خريد خودرويي از آقاي ب به مبلغ سي ميليون تومان مي نمايد. بعد از انعقاد قرارداد و پرداخت ثمن معامله، آقاي ب خودرو را به خريدار (آقاي الف) تحويل مي دهد. تاريخي نيز براي انتقال سند رسمي تعيين مي شود. روز قبل از مراجعه به دفترخانه الف در مي يابد يك دانگ سند خودرو متعلق به آقاي ج مي باشد. به نظر شما:

الف) جهل خريدار (آقاي الف) تأثيري در معامله و حقوق وي دارد يا خير؟ مستند تشريح نموده و دعاوي مختلف قابل طرح توسط خريدار را تشريح كنيد.

ب) اعتبار و آثار معامله را نسبت به آقاي ج تشريح نمائيد.

ج) منافع خودرو در طي دوره زماني انعقاد قرارداد تا زمان مراجعه به دفترخانه در فروض قابل تصور، متعلق به چه كسي خواهد بود؟ به نحو كامل هر فرض را توضيح دهيد.

4- خانم الف به مغازه فرش فروشي مراجعه نموده و يك تخته فرش را مي پسندد و خريداري مي نمايد. بعد از معامله و پرداخت ثمن، به هنگام تحويل فرش خانم الف ادعا مي كند كه تصورش اين بوده كه يك تخته فرش بافت نائين خريده است. فروشنده مي گويد آنچه خريدار پسنديده يك تخته فرش بافت تبريز است. هيچ يك از طرفين بر ادعاي خود و توافق و يا عدم توافق بر شهر بافت فرش، دليل ديگري ارائه نمي كنند. اينك به عنوان قاضي اين اختلاف تصميم بگيريد كه معامله معتبر است يا خير؟ لطفا به نحو مستدل نظر خود را شرح دهيد.

5- فردي در يك فراخوان عمومي، ملتزم مي گردد چنانچه هر فردي براي وي مقاله اي بنويسيد، مبلغ متعارفي بابت اجرت نگارش مقاله به نويسنده پرداخت خواهد كرد. فردي با تنظيم مقاله در رابطه با مباحث حسابداري به پيشنهاد دهنده مراجعه مي كند و با ارائه مقاله از وي درخواست اجرت مي كند. به نظر شما:

الف) اين عقد با چه نهاد حقوق ايران منطبق است؟

ب) اعتبار عقد را از حيث دو جنبه اجرت و موضوع تعهد بررسي نمائيد.

6- الف و ب يك تراكتور را با هم معامله مي نمايند. مقرر مي شود الف كه فروشنده است يك هفته بعد از قرارداد بيع، تراكتور(مبيع) را تحويل خريدار دهد. فروشنده در وقت مقرر مبيع را تحويل مي دهد. خريدار پس از تحويل گرفتن مبيع تا شش ماه بعد هم مراجعه اي براي پرداخت ثمن نمي كند. فروشنده هم در اين مدت اقدامي براي مطالبه ثمن بعمل نمي آورد. به نظر شما:

الف) آيا عدم پرداخت ثمن از سوي خريدار، مي تواند مبناي فسخ قرارداد بيع از سوي فروشنده باشد؟

ب) بر فرض امكان اعمال فسخ، آيا عدم مطالبه ثمن از سوي فروشنده در حق وي براي فسخ داراي اثري مي باشد يا نه؟

7- الف و ب كه صاحب يك مغازه طلافروشي هستند يك گردنبند با سنگ هاي ياقوت و زمرد را به آقاي ج كه خود فروشنده يك مغازه طلافروشي است مي فروشند. بعد از مدتي برخي از سنگ هاي به كار رفته در گردنبند شفافيت خود را از دست مي دهند. آقاي ج تا يكسال بعد اقدامي در رابطه با نقاط كدر به وجود آمده در سنگ ها به عمل نمي آورد و مراجعه اي به فروشندگان نمي كند تا اينكه مشاهده مي نمايد محدوده نقاط كدر شده سنگ ها در طي زمان انتشار يافته و به كل سطح هر سنگ گسترش مي يابد. به نظر شما:

الف) آيا آقاي ج حق حق فسخ معامله را دارد؟ اگر حق فسخ دارد بر چه مبنايي استوار است و اگر خير چرا؟

ب) اگر متخصص اعلام كند سنگ هاي بكار رفته در گردنبند هيچ ارزشي به لحاظ اقتصادي ندارند، معامله چه وضعيتي مي يابد؟

سـوالات امتـحاني آييـن دادرسـي مـدني2

 توجه:امتحان از 15 نمره و5نمره مربوط به ارائه مقاله وفعالیت کلاسی می باشد.

1- نسبت به كدام آرا اعاده دادرسي مي شود؟ همچنين جهات اعاده را بيان كنيد.

2- در صورتي كه حكم قبل از فرجام خواهي اجرا نشده چگونگي اجراي حكم فرجام خواسته را بنويسيد.

3- احكام دادگاه هاي بدوي كه قابل تجديدنظر هستند را بنويسيد؟

4- چنانچه آرا دادگاه در ديوان نقض شود چه اقداماتي پس از نقض انجام مي شود؟

5- اصحاب دعوي (خواهان و خوانده) چه وظايفي در جلسه اول رسيدگي دارند و چگونه بايد اقدام كنند؟

سوالات امتحاني آيين دادرسي مدني 2 -

سوالات امتحاني آيين دادرسي مدني 3

1- زماني كه داور به قيد قرعه توسط دادگاه تعيين مي شود را در پنج سطر توضيح دهيد.

2- تصحيح رأي داوري در ماده 309 قانون آيين دادرسي مدني را توضيح دهيد.

3- استرداد دادخواست را در حالت هاي متفاوت آن توضيح دهيد.

4- تبديل تأمين در مورد تأمين خواسته چگونه صورت مي گيرد؟

5- محكوم عليه غيابي در چه صورتي مي تواند درخواست جلب ثالث را ارائه دهد؟

ســوالات امتـحـاني آييـن دادرسـي مـدنـي 2  

توضیح:امتحان از 17 نمره بوده و3نمره مربوط به تحقیق وارائه مقاله می باشد. 

1- دادخواستي به جريان مي افتد كه تمامي مقررات شكلي آن رعايت شده باشد ، چنانچه در دادخواست ، نام و نام خانوادگي خواهان و يا آدرس او و همچنين در دادخواست اقامتگاه خوانده ، خواسته و يا تعهدات و جهات استحقاق خواهان مشخص نشده باشد و يا اينكه امضاء خواهان ذيل دادخواست وجود نداشته باشد چه آثار حقوقي بر دادخواست مترتب مي گردد؟

2- نحوه ابلاغ واقعي اوراق دادرسي به اشخاص حقوقي حقوق عمومي و حقوق خصوصي را بنويسيد.

3- منظور از اولين جلسه دادرسي چيست؟ حقوق اصحاب دعوا در اولين جلسه دادرسي را به اختصار بنويسيد.

4-  تصميمات دادگاه در چه مواردي «حكم» ناميده مي شود؟ آيا امكان تجديدنظر وجود دارد؟

5- آراء بدوي غير قابل تجديدنظر كدامند؟ مواردي كه مهلت تجديدنظر خواهي عملاً بيست روز يا دو ماهه بيشتر خواهد بود را بنويسيد؟

قتل در اثر ظن به روابط نامشروع همسر
سوال:شخص (الف)مظنون به داشتن رابطه نامشروع غیر از مواقعه با همسر آقای (ب) بوده است . او شبانه به درب منزل (ب) رفتهبا مشاهده و حضور (الف)در آن موقع شب مظنونینش بیشتر میشود  و ضمن درگیری با وی ، با چاقویی که به همراه داشته  چند ضربه به گردن (الف) وارد میکند.

سوال:شخص (الف)مظنون به داشتن رابطه نامشروع غیر از مواقعه با همسر آقای (ب) بوده است . او شبانه به درب منزل (ب) رفته با مشاهده و حضور (الف)در آن موقع شب مظنونینش بیشتر میشود  و ضمن درگیری با وی ، با چاقویی که به همراه داشته  چند ضربه به گردن (الف) وارد میکند.و پس از مجروح کردن نامبرده از محل دور میشود ، اما دو نفر آقایان (ج(و (د)صحنه زد و خورد و مجروح کردن (الف) توسط (ب)را بعدا در حوزه انتظامی گواهی کرده اند  مجروح توسط مامورین انتظامی  به بیمارستان منتقل شده  و تحت مداوا قرار گرفته است ولی بعد از سه روز در بیمارستان فوت میکند پزشکی قانونی علت مرگ را  شکستگی جمجمه و خونریزی مغزی  به وسیله شی نوک تیز و برنده تشخیص داده  و جواز دفن صادر کرده است .  به دستو مقام قضایی آقای (ب) دستگیر و توقیف شده است .
اکنون با توجه به مندرجات قضیه ، اگر شما رئیس دادگاه رسیدگی به این پرونده باشید اتهام انتسابی به (ب)را از مصادیق چه جرمی میدانید و با کدام یکی از مواد قانونی مجازات اسلامی قابل انطباق دانسته  و وی را  مستحق چه مجازاتی میدانید ؟

پاسخ:

صرف مظنونیت دلیل بر اثبات رابطه نامشروع تلقی نمیشود  و مراجعه به در منزل (ب)به صرف مراجعه به قصد ورود به منزل ، عمل منافی عفت به شمار نمی آید  تا مصداق مواقعه غیر از زنا باشد و از طرفی ،عناصر تشکیل دهنده  هر جرمی از جمله رابطه نا مشروع و غیر از زنا منوط به تحقق سه عنصر است:

الف)عنصر مادی جرم ، که عمل خلاف قانون از طرف مرتکب طوری انجام گیرد که برای دیگران قابل احساس باشد و در ارتکاب عمل خلاف قانون فاعل چهار مرحله را انجام میدهد:

اولا:قصد و نیت انجام عمل را در مغز خود میپروراند  و طرح و نقشه آنرا تهیه میکند این مرحله را مرحله قصد در عمل خلاف،قصد به ارتکاب مبگویند .

ثانیا :برای انجام قصد و نیت ، وسایلی را بدست میآورند  و این مرحله را مرحله تهیه و در اعمال خلاف ، تهیه وسایل ارتکاب گویند .

ثالثا: پس از تهیه وسایل شروع به انجام کار مینمایند که این مرحله را مرحله شروع به ارتکاب گویند .

رابعا :  منظور ومقصود خود را انجام میدهند و عمل در ظاهر تحقق پیدا میکند که این مرحله را مرحله اجرا می گویند .

بنابراین منظور از عنصر مادی جرم این است که عمل خلاف قانون ، تمام مراحل قانون را طی نموده  ودر خارج تحقق پیدا نماید .در خصوص مورد فوق ، اگر شخص (الف) در هنگام شب فکر کند که به منزل (ب) رفته است و با همسر (ب) رابطه نامشروع برقرار نماید ، از جای خود بلند شده ،برای باز کردن در منزل (ب) کلید به دست می آورد،سپس وارد منزل (ب) میشود  و با همسر (ب)مشغول اعمالی غیر از زنا از قبیل تقبیل و مضاجعه  و امثال آن میشود  که در آن صورت  است عنصر مادی جرم محقق میگردد.

ب)عنصر معنوی:منظور از عنصر اخلاقی یا معنوی این است که قاضی رسیدگی کننده به پرونده از روی دقت و تحقیق در یابد آیا مرتکب در عمل ارتکابی قصد داشته است یا خیر ؟همچنین دارای قوه ممیزه بوده یا قوه ممیزه او به علتی در حین ارتکاب جرم از اون سلب شده یا عمل از روی اکراه و ضرورت و ناچاری به وقوع پیوسته و انصافا و اخلاقا  مجرمیت مرتکب  محرز است یا خیر ؟

ج)عنصر قانونی: طبق ماده (2) قانون مجازات اسلامی هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده جرم محسوب میشود.بنابراین عمل منافی عفت غیر از زنا طبق ماده(637)قانون مجازات اسلامی ، جرم است و بر همین اساس اگر عنصر مادی و معنوی محقق گردد ،عنصر قانونی نیز تحقق پیدا نموده است.
اگر در خصوص مورد اتهام رابطه نامشروع  همان طوری ک اشاره  شد  ، عناصر سه گانه تشکیل جرم رابطه نامشروع ثابت نمیشود . بنابراین وجود اتهام  رابطه نامشروع منتفی است و صرف مظنونیت  به وجود رابطه نامشروع دلیل بر ضرب و جرح قتل نمیباشد ، زیرا قلمرو معافیت بر تحریک به قتل به اعتبار اینکه همسرش با فرد اجنبی رابطه نامشروع داشته و در نتیجه ،تحت تاثیر خشم قرار گرفته و مرتکب قتل شده است  مبنی بر حصول شرایطی می باشد :

اولا: قتل یا ضرب باید بلافاصله در موقع مشاهده صحنه هتک ناموس واقع شود  و مجالی برای تدبیر و تفکر نباشد و اگر فاصله  وجود داشته باشد ، مزتکب قتل و یا ضرب از معافیت مستفید نمیگردد، زیرا نمیتواند مدعی شود  که به واسطه از دست دادن موازنه عقلی و عنان اختیار مرتکب جرم شده است و علمای حقوق جزا در این قسمت قایل به تفصیل شده اند ،به این معنی که اگر شوهر سوء ظن برد و مجهز به اسلحه شود و مرتکب جرم گردد از معافیت استفاده میکند  ولی اگر یقین صادق بر انحراف عیال خود داشته و یا وانمود کند  که میخواهد از منزل خارج شود و در این حال در موقع مشاهده صحنه جرم متجاوز را بکشد از معافیت استفاده نخواهد کرد ،زیرا در این فرض،عدم تسلط بر اعصاب و از دست دادن موازنه عقلی منتفی است.

ثانیا: مشاهده صحنه باید در فراش باشد .اینک باید دید مفهوم فراش چیست؟
هر چند فراش به معنی رختخواب است ولی با توجه به کثرت استعمال آن در نزدیکی و مقاربت ، میتوان گفت ک فراش کنایه از همان نزدیکیست.
بنابراین اگر مردی زن خود را فقط با اجنبی در حال خوابیدن در یک رختخواب ببیند و مرتکب قتل اجنبی شود ، معاف از مجازات نخواهد بود . این معنی از عبارات فقهی به صراحت استفاده میشود .مرحوم جواهر میفرماید:"اذاوجد مع  زوجته فزنی بها" .بنابراین شوهر باید صحنه صحنه مواقعه را مشاهده کند و سبب پیدایش ناهنجاری فکری و سخط او شود. در قضیه مورد بحث بنا به مراتب فوق دلیلی که واجب القتل بودن مقتول را به مرحله اثبات میرساند ،وجود ندارد  و بایستی آقای (ب) مستندا به مواد (206)بند "ب"و (207و231) و بند "یک"و "دو"و "چهار" و با الهام از ایه شریفه (.. فی القصاص حیاه یا اولی الالباب)، حکم به قصاص (ب)صادر گرددو در خصوص اتهام آقای (الف)نیز دایر بر داشتن رابطه نامشروع غیر از مواقعه و قصد ورود به منزل (ب) چون  متهم قبل از تعقب فوت نموده است ،موقوفی تعقیب صادر میشود. و بدین صورت هیچ اقدامی از سوی مرجع قضایی صورت نمیگیرد و اگرم اقدامی صورت گرفته مختومه اعلام میشود .

دو نمونه سوال ازآیین دادرسی کیفری 1-دکترکاظم میرزایی نژاددانشگاه ازاد کرج

امتحان از 15 نمره و5نمره مربوط به تحقیق است

 سـوالات امتـحاني آييـن دادرسـي كيـفـري 1

استاد دکتر کاظم میرزایی نژاد

1- نظام دادرسی ایران را با انواع نظام هاي دادرسی مقایسه کنید و توضیح دهید؟


2- قرار موقوفی تعقیب را نام برده و به اختصار توضیح دهید؟ قرار منع تعقیب را نام برده توضیح دهید؟


3- انواع قرار تأمین را نام برده و توضیح دهید؟


4- موارد سقوط دعوی را نام برده و توضیح دهید؟

سـوالات امتـحاني آييـن دادرسـي كيـفـري 1

استاد دکتر علی رضا رست

امتحان از 15 نمره و5نمره مربوط به تحقیق است

1- تشكيلات دادگاه هاي عمومي و انقلاب دو وظايف آنها را شرح دهيد.

2- ويژگي دادسرا را نام ببريد و مختصراً توضيح دهيد.

3- ضابطين دادگستري دو وظايف آنها را نام ببريد.

4- موارد سقوط دعوي عمومي را بيان كنيد.

.

سه نمونه سوال از قواعد فقه 2-دکترحبیب موحدی نیا دانشگاه ازاد کرج

امتحان از 15 نمره و5نمره مربوط به تحقیق است

قاعده اكراه و اضطرار

الف) مفهوم قاعده اكراه و اضطرار

ب) مستندات

ج) اقسام اكراه

د) شروط تحقق اكراه و اضطرار را با همديگر مقايسه كنيد

قاعده اكراه

الف) واژه اكراه

ب) اكراه در اصطلاح فقهاء

ج) شمس الدين سرخسي در مقام تعريف اكراه

د) عبدالقادر عوده در مقام تعريف اكراه

ه) مقايسه اضطرار و اكراه و اجبار

و) مستندات قاعده اكراه

ز) اكراه ملجي و اكراه تام و اكراه ناقص و غير ملجي

ح) عناصر اكراه

ك) اكراه در قوانين موضوعه ايران

- قاعده الضرورات قبیح المحظورات را توضیح دهید؟1-

2- مفهوم لغوی اضطرار را بنويسيد؟

3- مفهوم اصطلاحی اضطراری از دیدگاه علامه حلی و عبدالقادرعوده را بنويسيد؟

4- اضطرار و اکراه را با هم مقايسه كنيد؟

5- مستندات فقهی قاعده اضطرار از قرآن و روایت را بيان كنيد؟

6- آثار اضطرار در احکام تکلیفی و وضعی وتداوی به حرام را بنويسيد؟

7- شرایط واقعه اضطراری را توضيح دهيد؟

8- اضطرار در حقوق موضوعه ایران را توضيح دهيد؟

.

سوالات امتحاني قواعد فقه 1 - استاد صدیق

1- احكام امضايي و وضعي ارشادي و تكليفي را تعريف كنيد.

2- معاني ضرر و ضرار را بيان كرده و نظريه مختار در خصوص ضرار و نظريه شيخ انصاري در مفهوم قاعده لاضرر را تشريح نماييد.

3- قواعد اعراض و غرور را تشريح كرده و مدلول قاعده غرور را توضيح دهيد.

4- قاعده اتلاف و انواع آن و نيز قاعده تسبيب را تشريح نماييد.

5- قاعده صحت را تشريح ، انواع و دلايل آن را تبيين نماييد.

۲- مصونيت نوشته ها و اسناد رسمي و غير رسمي ديپلماتيك را توضيح دهيد.  

۳- روابط كنسولي را توضيح داده و بر اساس عهدنامه وين ۱۹۶۳ وظايف كنسولي را بيان كنيد.

۴- موجبات تحقق مسئوليت بين المللي را بنويسيد و هر يك را به اختصار توضيح دهيد.

۵- دفاع مشروع را به عنوان يكي از موجبات رافع مسئوليت بين المللي توضيح دهيد.

۶- جبران خسارت را به عنوان يكي از آثار و نتايج حقوقي فعل متخلفانه بين المللي بررسي كنيد و جبران خسارت به چه اشكال يا روش هايي صورت مي گيرد؟

۷- روش هاي غير حقوقي حل اختلافات بين المللي را بررسي نموده و ميانجگري را توضيح دهيد.

۸- داوري بين المللي را به عنوان يكي از روش هاي حل و فصل اختلافات بين المللي تعريف نموده و بيان نماييد در بررسي سوابق تاريخي آن چه صورت هايي وجود دارد؟

1- پس از ذكر انواع مصونيت هاي سازمان هاي بين المللي، يكي از آنها را توضيح دهيد.

2- شخصيت هاي بين المللي سازمان هاي بين المللي را نام ببريد.

3- اختيارات خاص شوراي اجرايي جامعه ملل را نام ببريد.

4- وظايف شوراي امنيت را بر اساس فصل هفتم منشور بيان كنيد.

5- قطعنامه ((اتحاد براي صلح)) در چه زماني و به چه منظوري تصويب شد؟

6- خصوصيات كلي و مشترك سازمان هاي تخصصي را بيان كنيد.

7- شرايط اخراج از سازمان ملل متحد را بر اساس مقررات منشور بيان كنيد.

1ـ  شخصي مرتكب قتل عمد شده و سپس فرار كرده و مرده است‌، در اين صورت‌:

الف) ديه بايستي از ماترك قاتل برداشته شود و اگر قاتل مالي نداشته است ديه لاوصول مي‌ماند.

ب) هيچ مسئوليتي براي پرداخت ديه متوجه ورثه قاتل براي پرداخت ديه از ما ترك قاتل يا ساير بازماندگان وي نيست‌.

ج) قصاص تبديل به ديه شده و بازماندگان قاتل بايستي ديه را پرداخت نمايند، در صورتي كه بازماندگان فاقد تكمن مالي باشند ازپرداخت‌ديه معاف مي‌شوند و ديه لاوصول مي‌ماند

د) ديه بايستي از ماترك قاتل پرداخت گردد و اگر قاتل مالي نداشته باشد از اموال بستگان نزديك وي پرداخت مي‌شود ولي هر گاه قاتل‌بستگاني نداشته باشد يا بستگان قاتل فاقد تمكن مالي باشند ديه از بيت‌المال پرداخت مي‌شود.

2 ـ در صورتي كه تعقيب مباشر جرم بنابر دلايل قانوني موقوف گردد:

الف) تأثيري در حق معاون جرم ندارد. 2

ب) معاون جرم اگر اقوي از مباشر باشد قابل تعقيب است‌.

ج) براي معاون جرم نيز قرار موقوفي تعقيب صادر مي‌گردد.

د) هيچكدام‌. 

3 ـ اجراي كدام يك از احكام جزايي ذيل قابل تعليق است‌؟

الف) جعل اسكناس‌

ب) فروش مواد مخدر

ج) صدور چك از حساب مسدود

د) سرقت مسلحانه كه مستوجب حد نباشد.

4 ـ ماههاي حرام كه باعث تغليظ ديه مي‌شود كدامند؟

الف) رمضان ـ رجب ـ محرم ـ ذيحجه‌

ب) رجب ـ محرم ـ ذيقعده ـ ذيحجه

ج) صفر ـ رجب ـ رمضان ـ ذيحجه‌

د) رمضان ـ محرم ـ ذيحجه ـ ذيقعده

5 ـ اگر «الف‌» و به قصد شوخي «ب‌» را با علم به اينكه او شنا بلد نيست به داخل استخر عميق بيفكند و «ب‌» غرق شود:

الف) مرتكب قتل عمد شده است‌.

ب) مرتكب قتل شبه عمد شده است‌.

ج) اين قتل در حكم شبه عمد است‌.

د) مرتكب قتل خطاي محض شده است‌.

6ـ در تصادف اتومبيل با عابر پياده‌، در چه صورت راننده ضامن ديه نيست‌؟

الف) سرعت راننده مجاز باشد.

ب) وسيله نقليه فاقد نقص فني باشد.

ج) محل تصادف براي عبورعابرپياده‌ممنوع باشد.

د) درصورت اجتماع هر سه شرط 1 و2 و 3   

7ـ هرگاه به امر غير قانوني يكي از مقامات رسمي جرمي واقع شود، مأموري كه امر آمر را بعلت اشتباه قابل قبول و به تصور اينكه‌قانوني است اجرا كرده باشد:

الف) مانند آمر مجازات مي‌شود.

ب) مجازات وي تخفيف داده مي‌شود.

ج) فقط به ديه يا ضمان مالي محكوم مي‌شود.

د) علاوه بر مجازات به ضمان مالي هم محكوم مي‌شود.

8 ـ كدام گزينه صحيح نيست‌؟

الف) جرم ربا بين شوهر و زن محقق نمي‌شود.

ب) هرگاه رباگيرنده مضطر باشد از مجازات معاف است‌.

ج) هرگاه ربادهنده مضطر باشد از مجازات معاف است‌.

د) هر نوع ربا اعم از قرضي و معاملي جرم و قابل مجازات است‌.

9 ـ تفاوت اصلي اختلاس با خيانت در امانت كدام است‌؟

الف) اختلاس غير قابل گذشت ولي خيانت در امانت قابل گذشت است‌.

ب) اختلاس اختصاص به وجه نقد دارد ولي خيانت در امانت در مورد ساير اموال نيز صدق مي‌كند.

ج) اختلاس فقط قابل انتساب به كاركنان دولت است ولي خيانت در امانت قابل انتساب به ديگران نيز هست‌.

د) هيچكدام‌.

10 ـ كارگري حين انجام كار در كارگاه به دليل موجود نبودن تجهيزات ايمني در كارگاه دچارحادثه شده و فوت مي‌كند، اين واقعه‌: 1

الف) قتل خطاي محض است‌.

ب) در حكم قتل شبه عمد است‌.

ج) فاقد وصف كيفري است‌.

د) قتل عمد محسوب مي‌شود.

11 ـ انجام فعل حرام كه مستقلاً براي آن در قانون مجازات تعيين نشده است‌، در چه موردي قابل مجازات است‌؟

الف) چنانچه علني باشد قابل مجازات است‌.

ب) فقط در صورت اجتماع شرايط 1 و 3 قابل مجازات است‌.

ج) چنانچه عفت عمومي را جريحه دار نمايد قابل مجازات است‌.

د) تا طبق قانون مستقلاً براي آن مجازات تعيين نشده باشد به هيچ وجه قابل مجازات نيست‌.

12ـ در صورت عدم ثبت رسمي ازدواج‌:

الف) چنانچه عقد دائم باشد فقط مرد مجازات مي‌شود.

ب) چه عقد دائم چه موقت‌، فقط مرد مجازات مي‌شود.

ج) چنانچه عقد دائم باشد هر دو طرف مجازات مي‌شوند.

د) چه عقد دائم باشد چه موقت‌، هر دو طرف مجازات مي‌شوند.

 13 ـ كدام يك از جرائم ذيل قابل گذشت نيست‌؟

الف) نشر اكاذيب

‌ب) تخريب اموال

ج) مزاحمت تلفني

14 ـ شروع به جرم در كدام مورد قابل مجازات است‌؟

  الف) راهزني

 ب) سرقت شبانه

‌ ج) سرقت مسلحانه

 د) هر سه مورد

15 ـ چنانچه صادر كننده يك چك بلامحل دو نفر باشند:

الف) پرداخت جزاي نقدي مقرر در قانون متضامناً برعهده هر دو نفر است‌.

ب) هر كدام بايستي به پرداخت نصف جزاي نقدي مندرج در قانون محكوم شوند.

ج) هر كدام بايستي مستقلاً به پرداخت جزاي نقدي مندرج در قانون محكوم شوند.

د) هيچكدام‌.

16 ـ چنانچه ولي دم در قتل عمدي به سن بلوغ رسيده ولي كمتر از 18 سال سن داشته و رشد وي ثابت نشده باشد:

الف) بايستي صدور حكم تا زمان احراز رشد وي به تأخير افتد

ب) با توجه به لزوم رعايت مصلحت احتمالي وي‌، قصاص تبديل به ديه مي‌شود.

ج) نظر شخص بالغ در خصوص تقاضا يا اسقاط قصاص معتبر است هر چند رشد وي احراز نشده باشد

د) هيچكدام‌.

17 ـ در صورت وجود چند كيفيت مخففه‌، دادگاه پس از تبديل مجازات‌:

الف) بايستي آن را تخفيف بدهد.

ب) نمي‌تواند آن را تخفيف بدهد.

ج) مخير است آن را تخفيف بدهد يا ندهد.

د) در برخي موارد ملزم به تخفيف و در برخي موارد مجاز به تخفيف است‌.

18ـ چنانچه شخصي برخلاف واقع خود را شفاهاً سرهنگ نيروي انتظامي معرفي نمايد بدون آنكه هيچ اقدام ديگري دراين‌ راستادهد:

الف) مرتكب هيچ جرمي نشده است‌.

ب) تعقيب و مجازات او منوط به شكايت شاكي خصوصي است‌.

ج) تعقيب و مجازات او منوط به شكايت نيروي انتظامي است‌.

د) بدون نياز به شكايت شاكي يا نيروي انتظامي قابل تعقيب و مجازات است‌. 

    19 ـ شخصي مرتكب صدور سه فقره چك بلا محل‌، يك فقره كلاهبرداري و يك فقره سرقت شده است‌. مجازات او عبارت از:

الف) فقط به مجازات جرم كلاهبرداري و مجازات جرم سرقت محكوم مي‌شود.

ب) مجازات صدور سه فقره چك بلامحل با يكديگر جمع و علاوه بر اين به مجازات كلاهبرداري و مجازات سرقت نيز محكوم مي‌شود.

ج) به مجازات جرم كلاهبرداري به‌اضافه مجازات جرم سرقت به‌اضافه مجازات جرم صدور چك بلامحل محكوم مي‌گردد كه مي‌تواندازحداكثر مجازات قانوني جرم صدور چك بلا محل بيشترباشد.

د) علاوه بر مجازات كلاهبرداري و سرقت به مجازات صدور چك بلامحل نيز محكوم مي‌گردد ولي مجازات اخير نمي‌تواند مجازات‌قانوني تعيين شده براي اين جرم بيشتر باشد.

20 ـ آيا تعدد جرم مانع رعايت جهات مخففه توسط دادگاه است‌؟

الف) اصولاً تعدد جرم مانع رعايت جهات مخففه توسط دادگاه نيست‌.

ج) تعدد جرم فقط در جرائم مستوجب بيش از 6 ماه حبس مانع رعايت جهات مخففه است‌. )

چون تعدد جرم مي‌تواند از اسباب تشديد مجازات باشد بنابراين با وجود تعدد، امكان تخفيف مجازات وجود ندارد.

------------------------------------------------------------------------------------

پاسخنامه : 

1 - گزينه د صحيح است‌. مطابق ماده 260 ق .م‌.ا.

2 - گزينه الف صحيح است‌. مطابق ماده 44 ق .م‌.ا.

3 - جرايم مندرج در گزينه‌هاي الف و ب و د مطابق ماده 30 ق .م‌.ا. غير قابل تعليق بوده و صدور چك از حساب مسدود نيز مطابق ماده‌10 قانون صدور چك‌، غير قابل تعليق مي‌باشد، لذا هيچكدام از گزينه‌ها صحيح نمي‌باشد.

4 - گزينه ب صحيح است‌. مطابق ماده 299 ق .م‌.ا.

5 - گزينه الف صحيح است‌. مطابق ماده 206 ق .م‌.ا.

6 - گزينه د صحيح است‌. مطابق ماده 333 ق .م‌.ا.

7- گزينه ج صحيح است‌. مطابق ماده 57 ق .م‌.ا.

8 - گزينه ب صحيح است‌. مطابق ماده 595 ق .م‌.ا.

9 - گزينه ج صحيح است‌. مطابق ماده 674 ق .م‌.ا.

10 - گزينه ب صحيح است‌. مطابق تبصره 3 ماده 295 ق .م‌.ا.

11 - گزينه ب صحيح است‌. مطابق ماده 638 ق .م‌.ا.

12- گزينه الف صحيح است‌. مطابق ماده 645 ق .م‌.ا.

13 - گزينه ج صحيح است‌. مطابق ماده 727 ق .م‌.ا.

14 - گزينه د صحيح است‌. مطابق ماده 655 ق .م‌.ا.

15 - گزينه د صحيح است‌. مطابق ماده 7 ق .م‌.ا.

16 - گزينه ج صحيح است‌. مطابق ماده 227 ق .م‌.ا.

17 - گزينه ب صحيح است‌. مطابق ماده 22 ق .م‌.ا.

18- گزينه د صحيح است‌. مطابق ماده 555 ق .م‌.ا.

19 - گزينه د صحيح است‌.

20 - گزينه الف صحيح است‌. مطابق تبصره يك ماده 20 ق .م‌. 

نمونه سوال امتحاني آیین دادرسی کیفری 1

1.تفاوتهای اساسی آیین دادرسی کیفری وآیین دادرسی مدنی را ازنظر موضوع وطرفین دعوی بیان نمایید .

پاسخ:

الف – موضوع اصلی آیین دادرسی کیفری ، رسیدگی به جنبه ی عمومی جرم وتأمین منافع عمومی جامعه از طریق تعیین مجازات یا اقدام تأمینی مناسب برای مجرم است. موضوع اصلی آیین دادرسی مدنی رسیدگی به دعاوی مالی ورفع اختلافات میان اشخاص است.

ب – طرفین دعوی در آیین دادرسی کیفری شامل دادسرا یانهاد دولتی مشابه  و متهم است در حالی که درآیین دادرسی مدنی خواهان وخوانده ذینفع وطرفین دعوی هستند.

2.در نظام دادرسی مختلط ، مرحله ی  تحقیقات مقدّماتی درچه مرجعی انجام می شود؟ دو مورد از حقوق دفاعی متهم را در این مرحله فقط نام ببرید .

پاسخ:

الف – درنظام دادرسی مختلط ، تحقیقات مقدماتی در دادسرا انجام میشود.

ب – حقوق دفاعی متهم درتحقیقات مقدماتی شامل: (1) حق سکوت و(2) حق داشتن وکیل مدافع است.

3.مقصود ازقاعده ی الزامی بودن تعقیب چیست ؟چه قاعده ای آن را محدود کرده ،دادستان را مجاز به صرفنظرکردن ازتعقیب دعوای عمومی می نماید؟

پاسخ:

الف – مقصود ازالزامی بودن تعقیب دعوای عمومی ، این  است که دادستان به نمایندگی از جامعه باید دعوای عمومی را بدون هیچ سازشی با متهم تا تعیین مجازات قطعی یا تبریه ی متهم  از سوی دادگاه ، پیگیری نماید.

ب – قاعده ی مفید یا مقتضی بودن دعوای عمومی ، محدود کننده ی قاعده ی الزامی بودن دعوای عمومی است .

4.شخص الف به اتهام سرقت یک دستگاه تلویزیون ،ازتعمیرگاه متعلّق به شخص ب ، تحت تعقیب کیفری قرار گرفته است . وی مدعی است که تلویزیون مزبورمتعلّق به خود او است وآن را همسرش جهت تعمیربه شخص ب سپرده است .آیا دادگاه می تواند ؛ جهت رسیدگی به ادّعای مالکیت شخص الف قرار اناطه صادر نماید؟ چرا؟مستند قانونی شما کدام است؟

پاسخ :

الف – خیر. زیرا صدور قرار اناطه صرفا" در مورد ادعای حق مالکیت در اموال غیر  منقول صادق است.

ب – زیرا این امر بر خلاف مصلحت  و موجب کندی روند رسیدگی به بخش بزرگی از دعاوی جزایی خواهد شد.

ج– مستند این امر رأی وحدت رویه ی    دیوا ن عالی کشور(رإی شماره 529     -1368) است.

5.شخصی به اتهام اینکه 12 سال پیش شرابخواری نموده است ؛ توسط دادگاه به تحمل 80 تازیانه مجازات حدّی محکوم شده است ؛ وکیل مدافع متهم به رأی صادره از جهت مرور زمان تعقیب ، اعتراض نموده است. قضاوت شما درمورد رأی صادره واعتراض مزبور چیست؟ استناد قانونی و استدلال شما کدام است؟

پاسخ :

الف – در شرایط کنونی مرور زمان کیفری ، فقط درجرایم با مجازت باز دارنده و اقدامات تإمینی کاربرد دارد.

ب – مستند امر فوق ماده ی 173 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در   امو ر کیفری است.

6.شخص ج ازبابت تخریب مال ش تحت تعقیب کیفری است . آیا شخص ش میتواند ازبابت خسارات وارده به خود، به تبع شکایت کیفری از ج ، جبران خسارات مادّ ی وارده بر خود رانیز از دادگاه کیفری درخواست نماید؟ مستند قانونی وشرایط این امر را بیان نمایید.

پاسخ :

 الف  -  در نظام دادرسی جمهوری اسلامی ایران ، زیاندیده از جرم حق دارد ؛ به تبع شکایت کیفری ، جبران خسارات وارده به خود رانیز از دادگاه کیفری مطالبه نماید .

ب – مستند قانونی این امر ماده ی11 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری است که مقرر می دارد :شاکی یا مدعی می تواند قبل از اعلام ختم دادرسی با رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی ،مدارک ودلایل خود را جهت مطالبه ی ضرر وزیان ناشی از جرم تسلیم دادگاه کیفری نماید .

قتل در اثر ظن به روابط نامشروع همسر
سوال:شخص (الف)مظنون به داشتن رابطه نامشروع غیر از مواقعه با همسر آقای (ب) بوده است . او شبانه به درب منزل (ب) رفتهبا مشاهده و حضور (الف)در آن موقع شب مظنونینش بیشتر میشود  و ضمن درگیری با وی ، با چاقویی که به همراه داشته  چند ضربه به گردن (الف) وارد میکند.

سوال:شخص (الف)مظنون به داشتن رابطه نامشروع غیر از مواقعه با همسر آقای (ب) بوده است . او شبانه به درب منزل (ب) رفته با مشاهده و حضور (الف)در آن موقع شب مظنونینش بیشتر میشود  و ضمن درگیری با وی ، با چاقویی که به همراه داشته  چند ضربه به گردن (الف) وارد میکند.و پس از مجروح کردن نامبرده از محل دور میشود ، اما دو نفر آقایان (ج(و (د)صحنه زد و خورد و مجروح کردن (الف) توسط (ب)را بعدا در حوزه انتظامی گواهی کرده اند  مجروح توسط مامورین انتظامی  به بیمارستان منتقل شده  و تحت مداوا قرار گرفته است ولی بعد از سه روز در بیمارستان فوت میکند پزشکی قانونی علت مرگ را  شکستگی جمجمه و خونریزی مغزی  به وسیله شی نوک تیز و برنده تشخیص داده  و جواز دفن صادر کرده است .  به دستو مقام قضایی آقای (ب) دستگیر و توقیف شده است .
اکنون با توجه به مندرجات قضیه ، اگر شما رئیس دادگاه رسیدگی به این پرونده باشید اتهام انتسابی به (ب)را از مصادیق چه جرمی میدانید و با کدام یکی از مواد قانونی مجازات اسلامی قابل انطباق دانسته  و وی را  مستحق چه مجازاتی میدانید ؟

پاسخ:

صرف مظنونیت دلیل بر اثبات رابطه نامشروع تلقی نمیشود  و مراجعه به در منزل (ب)به صرف مراجعه به قصد ورود به منزل ، عمل منافی عفت به شمار نمی آید  تا مصداق مواقعه غیر از زنا باشد و از طرفی ،عناصر تشکیل دهنده  هر جرمی از جمله رابطه نا مشروع و غیر از زنا منوط به تحقق سه عنصر است:

الف)عنصر مادی جرم ، که عمل خلاف قانون از طرف مرتکب طوری انجام گیرد که برای دیگران قابل احساس باشد و در ارتکاب عمل خلاف قانون فاعل چهار مرحله را انجام میدهد:

اولا:قصد و نیت انجام عمل را در مغز خود میپروراند  و طرح و نقشه آنرا تهیه میکند این مرحله را مرحله قصد در عمل خلاف،قصد به ارتکاب مبگویند .

ثانیا :برای انجام قصد و نیت ، وسایلی را بدست میآورند  و این مرحله را مرحله تهیه و در اعمال خلاف ، تهیه وسایل ارتکاب گویند .

ثالثا: پس از تهیه وسایل شروع به انجام کار مینمایند که این مرحله را مرحله شروع به ارتکاب گویند .

رابعا :  منظور ومقصود خود را انجام میدهند و عمل در ظاهر تحقق پیدا میکند که این مرحله را مرحله اجرا می گویند .

بنابراین منظور از عنصر مادی جرم این است که عمل خلاف قانون ، تمام مراحل قانون را طی نموده  ودر خارج تحقق پیدا نماید .در خصوص مورد فوق ، اگر شخص (الف) در هنگام شب فکر کند که به منزل (ب) رفته است و با همسر (ب) رابطه نامشروع برقرار نماید ، از جای خود بلند شده ،برای باز کردن در منزل (ب) کلید به دست می آورد،سپس وارد منزل (ب) میشود  و با همسر (ب)مشغول اعمالی غیر از زنا از قبیل تقبیل و مضاجعه  و امثال آن میشود  که در آن صورت  است عنصر مادی جرم محقق میگردد.

ب)عنصر معنوی:منظور از عنصر اخلاقی یا معنوی این است که قاضی رسیدگی کننده به پرونده از روی دقت و تحقیق در یابد آیا مرتکب در عمل ارتکابی قصد داشته است یا خیر ؟همچنین دارای قوه ممیزه بوده یا قوه ممیزه او به علتی در حین ارتکاب جرم از اون سلب شده یا عمل از روی اکراه و ضرورت و ناچاری به وقوع پیوسته و انصافا و اخلاقا  مجرمیت مرتکب  محرز است یا خیر ؟

ج)عنصر قانونی: طبق ماده (2) قانون مجازات اسلامی هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده جرم محسوب میشود.بنابراین عمل منافی عفت غیر از زنا طبق ماده(637)قانون مجازات اسلامی ، جرم است و بر همین اساس اگر عنصر مادی و معنوی محقق گردد ،عنصر قانونی نیز تحقق پیدا نموده است.
اگر در خصوص مورد اتهام رابطه نامشروع  همان طوری ک اشاره  شد  ، عناصر سه گانه تشکیل جرم رابطه نامشروع ثابت نمیشود . بنابراین وجود اتهام  رابطه نامشروع منتفی است و صرف مظنونیت  به وجود رابطه نامشروع دلیل بر ضرب و جرح قتل نمیباشد ، زیرا قلمرو معافیت بر تحریک به قتل به اعتبار اینکه همسرش با فرد اجنبی رابطه نامشروع داشته و در نتیجه ،تحت تاثیر خشم قرار گرفته و مرتکب قتل شده است  مبنی بر حصول شرایطی می باشد :

اولا: قتل یا ضرب باید بلافاصله در موقع مشاهده صحنه هتک ناموس واقع شود  و مجالی برای تدبیر و تفکر نباشد و اگر فاصله  وجود داشته باشد ، مزتکب قتل و یا ضرب از معافیت مستفید نمیگردد، زیرا نمیتواند مدعی شود  که به واسطه از دست دادن موازنه عقلی و عنان اختیار مرتکب جرم شده است و علمای حقوق جزا در این قسمت قایل به تفصیل شده اند ،به این معنی که اگر شوهر سوء ظن برد و مجهز به اسلحه شود و مرتکب جرم گردد از معافیت استفاده میکند  ولی اگر یقین صادق بر انحراف عیال خود داشته و یا وانمود کند  که میخواهد از منزل خارج شود و در این حال در موقع مشاهده صحنه جرم متجاوز را بکشد از معافیت استفاده نخواهد کرد ،زیرا در این فرض،عدم تسلط بر اعصاب و از دست دادن موازنه عقلی منتفی است.

ثانیا: مشاهده صحنه باید در فراش باشد .اینک باید دید مفهوم فراش چیست؟
هر چند فراش به معنی رختخواب است ولی با توجه به کثرت استعمال آن در نزدیکی و مقاربت ، میتوان گفت ک فراش کنایه از همان نزدیکیست.
بنابراین اگر مردی زن خود را فقط با اجنبی در حال خوابیدن در یک رختخواب ببیند و مرتکب قتل اجنبی شود ، معاف از مجازات نخواهد بود . این معنی از عبارات فقهی به صراحت استفاده میشود .مرحوم جواهر میفرماید:"اذاوجد مع  زوجته فزنی بها" .بنابراین شوهر باید صحنه صحنه مواقعه را مشاهده کند و سبب پیدایش ناهنجاری فکری و سخط او شود. در قضیه مورد بحث بنا به مراتب فوق دلیلی که واجب القتل بودن مقتول را به مرحله اثبات میرساند ،وجود ندارد  و بایستی آقای (ب) مستندا به مواد (206)بند "ب"و (207و231) و بند "یک"و "دو"و "چهار" و با الهام از ایه شریفه (.. فی القصاص حیاه یا اولی الالباب)، حکم به قصاص (ب)صادر گرددو در خصوص اتهام آقای (الف)نیز دایر بر داشتن رابطه نامشروع غیر از مواقعه و قصد ورود به منزل (ب) چون  متهم قبل از تعقب فوت نموده است ،موقوفی تعقیب صادر میشود. و بدین صورت هیچ اقدامی از سوی مرجع قضایی صورت نمیگیرد و اگرم اقدامی صورت گرفته مختومه اعلام میشود .

نمونه سوالات درس حقوق جزاي اختصاصي (2) دکتر ترکی

مدت پاسخگويي : 90 دقيقه       رشته: حقـوق         نام و نام خانوادگي دانشجو :           شماره دانشجويي:                        

امتحان از 15 نمره می باشد و5نمره مربوط به ارائه مقاله وتحقیق می باشد
سوال اول :

آقای الف از آقای ب که نمایشگاه اتومبیل دارد، در خواست می کند که اتومبیل پژو 206 او را حداقل به قیمت 20 میلیون تومان فروخته و وجه حاصل از آن را با کسر حق الزحمه مسترد کند. صاحب نمایشگاه نیز ضمن قبول شرط صاحب اتومبیل مبنی بر عدم فروش اتومبیل زیر قیمت      20 میلیون، اتومبیل مزبور را با تنظیم قولنامه به آقای ج فروخته و پول آن را دریافت می کند :

1-      فرض اول : اگر صاحب نمایشگاه، اتومبیل را بر خلاف توافق حاصله، به قیمت 18 میلیون تومان بفروشد، آیا عمل او را مصداق جرم خیانت در امانت می دانید یا خیر؟ مستدلاً جواب دهید. 3 نمره

2-   فرض دوم : اگر صاحب نمایشگاه اتومبیل را به قیمت 20 میلیون به ج بفروشد و سپس خود با تهیه یک قولنامه تقلبی، امضای ج را در قولنامه جعل و مبلغ فروش را 16 میلیون تومان قید کرده و در نتیجه 4 میلیون را به ناحق تصرف کند، در آن صورت صاحب اتومبیل باید علیه صاحب نمایشگاه، شکایت جعل و کلاهبرداری طرح کند؟ یا شکایت جعل و خیانت در امانت ؟ چرا ؟ مستدلاً جواب دهید. 4 نمره

سوال دوم :

الف و ب که مامور کشف ارز تقلبی می باشند با اطلاع از اینکه آقای ج، فروشنده ارز تقلبی است، از نامبرده تقاضای خرید 5000 دلار می کنند. آقای ج نیز بدون اطلاع از سمت الف و ب، تعداد 5000 دلار تقلبی و جعلی را به الف و ب فروخته و مبلغ 20 میلیون تومان وجه نقد در ازای دلارهای تقلبی از آنها دریافت می کند. بلافاصله بعد از معامله ج دستگیر شده و تحویل مقامات قضایی می گردد. دادگاه رسیدگی کننده به پرونده، ج را به دلیل ارتکاب کلاهبرداری از طریق عرضه دلار تقلبی و اخذ 20 میلیون تومان وجه نقد از شکات، به 1 سال حبس تعزیری، 20 میلیون جزای نقدی در حق صندوق دولت و رد مال به مقدار 20 میلیون تومان در حق شکات محکوم می نماید.

اگر ج از محکومیت صادره تقاضای تجدیدنظر خواهی کند، شما در مقام قاضی دادگاه تجدیدنظر، رای دادگاه بدوی را تائید می کنید یا نقض؟ چرا؟ مستدلاً جواب دهید. 3 نمره

سوال سوم :

جمشید مبلغ 50 میلیون تومان پول به عنوان قرض از برادرش حبیب، جهت واردات لباس از کشور چین دریافت می کند. طرفین توافق می کنند که بعد از فروش اجناس، در سود حاصل از آن نصف به نصف با همدیگر شریک باشند. ضمناً حبیب از جمشید رسیدی نیز اخذ می کند که طبق مفاد آن جمشید متعهد می شود، ظرف 3 ماه نسبت به وارد کردن اجناس و نیز فروش آن اقدام و نسبت به استرداد اصل و سود پول اقدام کند. بعد از گذشت 4 ماه، جمشید با سوء نیت نه تنها سودی به حبیب پرداخت نمی کند، بلکه از استرداد اصل پول نیز به بهانه ضرر فاحش امتناع می کند. حال اگر حبیب به شما به عنوان وکیل دادگستری مراجعه کند، آیا علیه جمشید اقدام به طرح شکایت کیفری خیانت در امانت می کنید یا خیر؟ 3 نمره

سوال چهارم :

وحید... که سرایدار پاساژ فروش موبایل است به دوست خویش داود ... پیشنهاد می کند که شبانه بعد از آنکه او در پاساژ را تعمداً باز گذاشت، وارد پاساژ شده و نسبت به سرقت موبایل های گران قیمت اقدام کند. ساعت 12 شب، داود به اتفاق دوست خویش غلام به محل مورد نظر مراجعه      می کند. غلام با وانت در بیرون از پاساژ منتظر می ماند تا به محض اتمام سرقت، داود را از محل دور کند. داود بعد از وارد شدن به پاساژ، طبق نقشه قبلی برای طبیعی جلوه دادن سرقت، ضمن وارد کردن چند ضربه به سر و صورت وحید، دست و پای او را با طناب محکم بسته و بعد از جمع آوری موبایل ها از پاساژ خارج و با اتومبیل غلام از محل متواری می شود. روز بعد از سرقت، هر سه نفر نسبت به تقسیم اموال مسروقه به صورت مساوی اقدام می کنند.

با شکایت مالباختگان، پرونده ای در این خصوص تشکیل و با بازبینی دوربین یکی از مغازه ها، سارقین شناسایی و همراه با اموال مسروقه دستگیر   می شوند. حال با توجه به صورت مساله و صرف نظر از سرقت حدی :

1-      سرقت واقع شده را با کدام یک از مواد مربوط به سرقت تعزیری تطبیق می دهید؟ چرا؟ 5/2 نمره

2-      مجازات هر یک از متهمان را به تفکیک با ذکر نوع و مقدار مجازات به دقت مشخص کنید. 5/1 نمره

3-      اگر قبل از خروج داود از پاساژ و با حضور پلیس در محل سرقت، سارقین دستگیر می شدند، در آن صورت عمل ایشان با کدام ماده قانونی قابل تطبیق بود؟ و چه مجازاتی متوجه آنها می شد؟ 1 نمره

سؤالهای امتحانی حقوق جزاي اختصاصي 1   

الف - اكبر بهرام راکه شنا نمی دانست ؛ به قصد شوخی در آب استخر انداخت. حسن که فنون نجات غریق می دانست ؛ از نجات بهرام خودداری کردو بهرام غرق و فوت شد.

1.      قاتل بهرام کیست؟ حسن یا اكبر یا هر دو؟

2.      ازنظرروانی و قانونی، قتل بهرام چه نوع قتلی است؟چرا؟

3.      مجازات قاتل یا قاتلین چیست؟ مستند قانونی آن کدام است؟

4.      درصورتی که اولیاء دم بهرام ازحقوق خود گذشت نمایند ؛ مجازات قاتل یا قاتلین چه خواهد بود؟مستندات قانونی راذکر نمایید.

ب –بر اثرپاره شدن و قطع سیم بکسل دستگاه بالابر، کارگری از طبقه هشتم ساختمانی سقوط وبرروی شخصی دیگر افتاد و در نتیجه هر دو کشته شدند. مدیر کارگاه ساختمانی به علّت عدم رعایت مقررات ایمنی و بی مبالاتی ، متّهم به ارتکاب قتل شده است.

1 - در مورد قتل کارگر اول و نوع آن مستدلأ و مستند به مواد قانونی اظهار نظر نمایید.

2 – قاتل شخص دوم کیست؟چرا؟

3 – نوع قتل شخص دوم رابا استدلال واستناد به مواد قانونی مشخص نمایید.

ج – پدری به تصور آنکه سارقی وارد منزل شده است؛فرزند خود راکه شب هنگام از مسافرت برگشته ، از طریق دیوار حیاط وارد منزل شده بود؛ با شلیک گلوله از سلاح گرم به قتل رساند:

1 – در مورد نوع قتل واقع شده اظهار نظر نمایید.استدلال و استناد قانونی شما چیست؟

2 – مجازات جانی در رابطه با قتل چیست؟مستند قانونی خود را دراین مورد بیان نمایید.

د – فردی بیگانه بدون اجازه مالک  و متصرف قانونی، به قصد نوشیدن آب وارد منزلی که درِآن باز بوده، شده است.ساکنین منزل او را دستگیر و تحویل پلیس دادند.

1 – ساکنان منزل تحت چه عنوانی می توانند ازشخص مزبور شاکی شوند؟ آیا او مرتکب جرم مذکور در ماده  یا ماده قانون مجازات اسلامی شده است؟ چرا؟

2 – آیا شخص یاد شده می تواند از ساکنان منزل  مزبورشاکی شود؟ تحت چه عنوانی؟ چرا؟

آقای الف بعد از عروسی، متوجه می شود که همسرش خانم ب قبلا با شخصی به نام اقاي ج رابطه داشته است. وی این موضوع را به خانواده دختر اطلاع می دهد و با هماهنگی آنها نقشه قتل اقاي ج طرح ریزی می شود. ابتدا دختر به اقاي ج زنگ زده و او را به خانه دعوت می کند. پس از ورود أقاي ج و خلوت نمودن با خانم ب  و آماده شدن برای زنا ، شوهر ، پدر و نیز خود دختر او را به قتل می رسانند.

 1- آیا می توان أقاي ج را نسبت به تمام یا برخی از قاتلین مهدورالدم دانست؟

 2- چنانچه شائبه مهدورالدم دانستن مقتول از سوی قاتلین در میان باشد آیا قصاص تبدیل به دیه می شود؟

 3- در صورت مثبت بودن سوال 2 آیا حکم آن فقط برای زوج است یا هر سه؟

سؤالهای امتحانی حقوق جزاي اختصاصي 1 

سوال اول :

روز هفتم تير ماه سال1383، پسر جواني بنام «مهدى ...» ـ دانشجوى مهندسى شيمى دانشگاه صنعتى شريف ـ  به طرز مرموزى از طبقه دوم ساختمان شماره ۳ خوابگاه دانشگاه صنعتى شريف سقوط كرد و با وجود رساندن وى به بيمارستان، به دليل شدن جراحات وارده فوت نمود. با وارد عمل شدن پليس و بازپرس جنايى و تحقيقات تخصصى آنان، ردپايى از جوان ۲۰ ساله اى بنام حسین...كه دانشجوى برق همان دانشگاه بود، به دست آمد كه بى ارتباط با حادثه نبود. پس از دستگيري جوان مزبور، نامبرده اقرارکرد که : «براى غافلگير كردن اعضاى اتاق و سر به سر گذاشتن آنان، به طور ناگهانى وارد اتاق شده و با صداي بلند سلام دادم، چون قربانى حادثه (مهدي ...) نزديك تراس(ايوان) ايستاده بود، با شنيدن صدايم ترسيد و در واكنش به غافلگيرى و در اثر از جا پريدن، به پايين پرتاب شد.» پرونده اين سقوط مرگبار با اصرار خانواده قربانى براى قصاصِ عاملِ مرگِ پسرشان، در اختيار شعبه ۷۹  دادگاه كيفرى استان تهران قرار گرفت.

 با التفات به صورت مساله و به فرض صحت مندرجات پرونده و ادعای متهم(حسین...) :

1-   با توجه به عمليات آقاي حسین ...(ترساندن منتهي به فوت مقتول)، آيا در حقوق ايران قتل از طريق عمل غيرمادي قابل تحقق است يا خير؟ مستدلاً و مستنداً بحث کنيد.  

در پاسخ به این سوال باید گفت که : قانونگذار بر اساس مواد 325 و 326 ق.م.ا انجام قتل از طریق عملیات غیرمادی مستقیم و غیرمستقیم را پیش بینی کرده است. ماده 325 ناظر بر عملیات مستقیم (مباشرت)و ماده 326 ناظر بر عملیات غیرمستقیم (تسبیب) در انجام قتل به طریق عملیات غیرمادی است. بر این اساس با توجه به محتویات پرونده، مستند قانونی سوال ماده 326 ق.م.ا می باشد. از طرف دیگر قانونگذار در بیان عملیات مرتکب در برخی از مواد دیگر مانند ماده 206 ق.م.ا از کلمه «کاری» استفاده کرده است که اطلاق این لفظ نیز موید بحث فوق و امکان وقوع قتل عمد یا غیرعمد به طریق عملیات غیرمادی مستقیم و یا غیرمستقیم خواهد بود.

2-   در صورت انتساب قتل به حسین ... نوع قتل واقع شده را مستدلاً و مستنداً بيان کنيد.

با توجه به فرض سوال و با امعان نظر در مواد206، بند ب 295، 325 و 326 ق.م.ا با توجه به اینکه عملیات مرتکب(صرف ترساندن) فی نفسه و عرفاً کشنده محسوب نمی شود و اتفاقاً منتهی به وقوع قتل مهدی ... شده است، لذا به جهت فقدان سوء نیت خاص در نزد مرتکب و غیرکشنده بودن عمل ارتکابی و وقوع قتل به نحو اتفاقی، قتل واقع شده شبه عمد تلقی می گردد.

3-   چه مجازاتي براي مرتکب در نظر مي گيريد. با ذکر ماده يا مواد قانوني لازم.

با توجه به نوع قتل و با عنایت به مواد 295، 302 و 304 ق.م.ا مجازات مرتکب پرداخت یک فقره دیه کامله در صورت مطالبه اولیاء دم در عرض دو سال از تاریخ وقوع قتل در حق ایشان خواهد بود.

4-   در صورت گذشت اولياء دم، چه مجازاتي متوجه متهم خواهد بود؟

با توجه به نوع قتل در صورت گذشت اولیاء دم مجازاتی متوجه مرتکب نخواهد بود. استناد به مواد 208 یا 612 ق.م.ا در این باره، به جهت اختصاص مواد مذکور به قتل عمد صحیح نمی باشد.

سوال دوم :

خانم الف که با خودروي پرايد متعلق به شوهرش بنام ب و تحت نظر او، مشغول ياد گرفتن و تعليم رانندگي بوده، در حين دور زدن در خيابان، با موتور سواري بنام ج که در سمت راست خيابان در حرکت بوده است، تصادف کرده و باعث فـوت او مي گردد. کـاردان فني پس از بازديد از صحنه تصادف و خودرو و تنظيم کروکي، علت تصادف را دور زدن در محل ممنوع تشخيص مي دهد. در نتيجه خانم الف و آقاي ب تحت پيگرد قرار مي گيرند.

در جريان دادرسي، وکيل مدافع خانمِ الف با استناد به قاعده «سبب اقوي از مباشر» اظهار مي نمايد: «که موکلش خانم الف تحت نظر و تعليم شوهرش، مبادرت به رانندگي کرده و در حين تصادف نيز شوهرش در خودرو حضور داشته و خانم الف به دستور او رانندگي کرده؛ بعلاوه اينکه خودرو متعلق به آقاي ب مي باشد. بنابراين مشاراليها (خانم الف) مسئول قتل واقع شده نيست.»

  با توجه به صورت مساله، چنانچه شما قاضي رسيدگي کننده به اين پرونده باشيد :

1-   خانم الف را مسئول قتل مي دانيد يا آقاي ب يا هر دو را، مستدلاً و مستنداً پاسخ دهيد.

با توجه به محتویات پرونده و با امعان نظر در مواد مختلف قانون مجازات اسلامی، قتل منتسب به خانم الف می باشد. در این حادثه عملیات شوهر خانم الف را نمی توان در حد تسبیب در وقوع جنایت به حساب آورد . به نظر می رسد عملیات شوهر الف در وقوع قتل در حد «شرط»  می باشد که علی الاصول قابل مجازات نیست. بر این اساس استناد به «قاعده سبب اقوی از مباشر» از طرف وکیل خانم الف فاقد وجاهت قانونی در این پرونده است. زیرا استناد به این قاعده زمانی درست خواهد بود که عملیات شوهر خانم الف در حد سبب باشد در حالیکه چنین نیست.

به فرض اگر این قاعده در این پرونده جایگاهی هم داشته باشد، باز به جهت قاعده «غیرالمباشر لایقاص الا فی الموارد» و ماده 363 ق.م.ا (در صورت اجتماع مباشر و سبب در جنايت مباشر ضامن است مگر اينكه سبب اقوي از مباشر باشد) مسولیت قتل متوجه مباشر یعنی خانم الف خواهد بود.

2-    نوع قتل واقع شده را مستدلاً و مستنداً بيان کنيد.

     با التفات به نحوه وقوع قتل و فقدان گواهینامه رانندگی خانم الف و دور زدن در محل ممنوعه(بی احتیاطی) در کل با در نظر گرفتن تعدی و تفریط (تقصیر) خانم الف و با توجه به تبصره 3  ماده 295 ق.م.ا (هرگاه بر اثر بي احتياطي يا بي مبالاتي يا عدم مهارت و عدم رعايت مقررات مربوط به امري قتل يا ضرب يا جرح واقع شود بنحوي كه اگر آن مقررات رعايت مي شد حادثه اي اتفاق نمي افتاد...)  قتل واقع شده در حكم شبه عمد خواهد بود.

3-    چه مجازاتي براي مرتکب يا مرتکبان در نظر مي گيريد. با ذکر ماده يا مواد قانوني لازم.

با توجه به تبصره 3 ماده 295 و با در نظر گرفتن مواد 714 و 718 ق.م.ا ، مجازات مرتکب به دلیل انجام قتل درحکم شبه عمد در اثر رانندگی بدون پروانه و عبور از محل ممنوعه، حبس تعزیری بيش از دو سوم حداكثر مجازات مذكور در ماده 714 ق.م.ا و پرداخت یک فقره دیه کامله در صورت مطالبه اولیاء دم خواهد بود. همچنین دادگاه مي تواند علاوه بر مجازات فوق مرتكب را براي مدت يك تا پنج سال از حق رانندگي يا تصدي وسايل موتوري نیز محروم نمايد.

4-    اگر به فرض راننده موتور نيز فاقد گواهينامه رانندگي باشد، در آن صورت آيا اين امر تاثيري در مسئوليت مسئول يا مسئولان حادثه خواهد داشته يا خير؟ مستدلاً و مستنداً پاسخ دهيد.

با توجه به علت تامه وقوع حادثه (تقصیر جزایی خانم الف) و با در نظر گرفتن مفهوم مخالف جمله مندرج در تبصره 3 ماده 295 ق.م.ا یعنی عبارت «بنحوي كه اگر آن مقررات رعايت مي شد حادثه اي اتفاق نمي افتاد»، باید گفت که فقدان گواهينامه رانندگي متوفی، تاثیری در ماهیت قضیه نخواهد داشت. زیرا اگر حتی نامبرده دارای گواهینامه هم بود، باز وقوع چنین حادثه ای اجتناب ناپذیر و خارج از کنترل متوفی بود.

سوال سوم :

در ساعت 9 صبح روز جمعه مورخ 8/12/1388 عده اي از نوجوانان در يکي از خيابان هاي فرعي تهرانپارس، سرگرم بازي فوتبال بوده اند. دختر بچه 8 ساله اي بنام الف که ساکن همان خيابان بوده است، در حين عبور از کنار محل بازي به علت اصابت توپ فـوتبال يکي از بازيکنان بنام آقای ب(16ساله)، از ناحيه سر به شدت مصــدوم شده و به بيمارستان منتقل مي گردد، اما متاسفانه بعد از 24 ساعت فوت مي کند. پزشکي قانوني تهران علت مرگ را ناشي از خونريزي مغزي به علت ورود ضربه به ناحيه سر تشخيص مي دهد. پدر دختر بچه عليه آقاي ب طرح شکايت مي کند.

    آقاي ب در دفاع از خويش در دادگاه مي گويد: «که من به هيچ وجه قصد مضروب کردن يا کشتن مشاراليها را نداشتم، بلکه فقط مي خواستم که توپ را برگردانم که به متوفي اصابت کرد.» با توجه به صورت مساله :

1-   نوع قتل واقع شده را مستدلاً و مستنداً بيان کنيد.

با امعان نظر در محتویات پرونده و نحوه وقوع قتل می توان گفت که عملیات مرتکب صرفاً در حد برگرندان توپ در حین بازی فوتبال بوده است، بر این اساس به جهت فقدان سوءنیت عام در نزد مرتکب (یعنی عدم قصد ایراد صدمه به متوفی) و فقدان سوءنیت خاص(نداشتن قصد قتل متوفی) قتل واقع شده مستنداً به بند الف ماده 295 ق.م.ا خطای محض خواهد بود. البته این فرض هم می تواند درست باشد که به جهت عدم رعایت مقررات بازی فوتبال از ناحیه بازیکنان مزبور، قتل واقع شده را به دلیل تقصیر جزایی، مستنداً به تبصره 3 ماده 295 و 616 ق.م.ا در حکم شبه عمد بدانیم.

2-   چه مجازاتي براي مرتکب در نظر مي گيريد. با ذکر ماده يا مواد قانوني لازم.

3-   اگر ضارب در زمان قتل 14 سال داشت، در آن صورت آيا تاثيري در عنوان قتل و مجازات آن خواهد داشت يا خير ؟

با توجه به تبصره 1 ماده 295 ق.م.ا (جنايت هاي عمدي و شبه عمدي ديوانه و نابالغ بمنزله خطاء محض است) در این صورت قتل واقع شده در حکم خطای محض و پرداخت دیه به عهده عاقله قاتل خواهد بود.

4-   اگر به فرض جديد، ضاربِ 16 ساله به قصد اصابت توپ به بدن متوفي به طرف او شوت مي کرد، و دختربچه به دليل اصابت توپ به بدنش، تعادل خـود را از دست داده و در اثر برخـورد سرش با آسفالت خيابان فـوت مي نمود، در آن صورت قتل چه عنواني پيدا مي کرد و چه مجازاتي بر آن مترتب مي شد؟ مستدلاً و مستنداً بيان کنيد.

با عنایت به فرض سوال و اینکه اصابت ضربه توپ یک فرد 16 ساله به بدن یک دختر 8 ساله، عرفاً کشنده محسوب نمی شود، همچنین با توجه به فرض سوال، که علت اصلی قتل از دست دادن تعادل و خوردن به زمین آسفالت بوده است، لذا قتل واقع شده به جهت فقدان سوء نیت خاص و غیرکشنده بودن عملیات مرتکب، مستنداً به بند ب ماده 295 ق.م.ا شبه عمد تلقی شده و مستوجب پرداخت نصف دیه (ماده 200 : ديه قتل زن مسلمان خواه عمدي خواه غيرعمدي نصف ديه مرد مسلمان است) در حق اولیاء دم خواهد بود.

حقوق سازمانهای بین المللی دکترامیرعباس غلامی استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحدکرج

پیشینه تاریخی

اندیشه ساماندهی جامعه بین المللی به منظور جلوگیری از هرج و مرج نشات گرفته از تعارض های بین المللی و عدم کفایت دکترین تعادل یا موازنه به این موضوع می اندیشد که همه دولتهای جهان را بتواند در یک نظام واحد ادغام کند.

نظامی که با در برداشتن تعدادی نهاد بتواند همانند ساختارهای جامعه دولتی، تعارض منافع میان اعضای خود را پیش بینی و حل و فضل نماید. بحران ها و تنش های جامعه بین المللی نشان دهنده ، ناکافی بودن همکاری بین الدول است و ناگزیر باید شبکه سازمان ها را تقویت کرد و حل و فصل معضلاتی را که روز به روز حادتر می شوند به آنها واگذار نمود.

الف: قبل از جنگ جهانی دوم

دعوت به ایجاد یک سازمان که ساختار خاص خود را داشته باشد برای مدتی مدید در حیطه عقاید صاحب نظران و یا عرصه تبلیغات باقی ماند. در نظر دولت مردان پیروزی اندیشه بین دول با قربانی کردن حاکمیت ناسازگار بوده است بدین ترتیب ابتکارات نخستین فقط در صدد اصلاح روش های سنتی همکاری برآمده اند حکومت ها با تردید و دو دلی بسیار این جریان را پذیرفتند.

هنگامی که چنین کردند پیشرفت های فنی و همبستگی اقتصادی، مزایای هماهنگی و وفاق بین الملل را به کرسی نشاند.

از نیمه دوم قرن نوزدهم مقدمات استقرار سرویس های عمومی بین المللی با ساختار ابتدایی فراهم آمد پیش از نخستین درگیری جهانی در کمیسیون مربوط به رودخانه های بین المللی یعنی کمسیون راین و دانوب و چهارده اتحادیه اداری با صلاحیت صرفا فنی تاسیس شدند.

صدماتی که حاصل نخستین جنگ جهان بود منجر به ایجاد جامعه ملل گردید.

در این دوره با تجربه دیگری ، که از لحاظ نهادینه کردن وظیفه قضائی قانع کننده تر است مواجهیم ایجاد دیوان دائمی دادگستری بین المللی، تاسیس سازمان بین المللی براساس قسمت سیزدهم عهدنامه ورسای.

ب: پس از جنگ جهانی دوم:

منشور ملل متحد که حاصل تجربه اندوزی از ناتوانی و ضعف های جامعه ملل بود . اصول مبانی حفظ شد و توسعه یافت ولی ساختار و شیوه های انجام وظائف و صلاحیت های سازمان ملل متحد بطور کاملا محسوس از آنچه در سازمان ژنو وجود داشت متفاوت شد.

ایجاد موسسات تخصصی و سازمانهای فنی از وجوه گوناگون فنی، اقتصادی زندگی اجتماعی را زیر پوشش دارند.

تعریف سازمان بین المللی

تعریف پذیرفته شده ای که مقبولیت جهانی نیز داشته باشد از سازمان بین المللی وجود ندارد.

بند ت ماده دو کنواسیون 1969 حقوق معاهدات و ماده 2 کنواسیون 1987 راجع به جانشینی دولتها در معاهدات سازمان بین المللی رایک سازمان بین الدول می داند. این تعریف وجهه  همت خود را تشخیص این دسته از سازمانها از سازمانهای غیر دولتی می نماید.

دکترین در مجموع موافق تعریفی است که در جریان کارهای تدوین حقوق معاهدات پیشنهاد شده است مطابق این تعریف سازمان بین المللی «اجتماعی از دولتهاست که بموجب معاهده تشکیل شده و دارای اساسنامه و ارکان مشترک است و واجد شخصیت حقوقی متمایز از شخصیت دولتهای عضو است»

این تعریف سازمانهای خصوصی را از سازمانهای دولتی جدا می کند.

بویژه برخی از آنها دارای ماموریت انجام خدمات عمومی بین المللی واقعی هستند. و در نتیجه برای آنها امتیازات و ترجیحاتی به رسمیت شناخته شده است که معمولا ویژه سازمانهای بین الدول یا حتی دولتها می باشند. خصوصا در مورد کمیته بین المللی صلیب سرخ که در سال 1993 توافق در مورد مقر با سوئیس امضاء کرده است این توافق خصوصیاتی مشترک با توافق هایی دارد که با سازمانهای بین المللی منعقد می شود.

یا در مورد گات (موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت 1947 ) عملکرد چنان بوده است که گویی قبل از سازمان جهانی تجارت در 1995) شخص حقوقی بین المللی بوده است برای مثال گات به انعقاد موافقت نامه با سوئیس مبادرت کرده است. بطور کلی معیار شخصیت بین المللی سازمانها را بشرح ذیل می توان بیان داشت.

1ـ اجتماع مستمر دولتها با اهداف مشروع که دارای ارگانهایی می باشند.

2ـ دارای اشتغالات و اختیارات متمایز سازمان و دولت های عضو

3ـ وجود اشتغالات قابل اعمال در عرصه بین المللی و نه صرفا در درون نظام های ملی هر یک یا چند کشور.

تعریف شخصیت حقوقی

شخصیت حقوقی را می توان چنین تعریف کرد «موسسه ای که دارای حقوق و تکالیف است» هر نظام حقوقی دارای مجموعه ای از قواعدی می باشد که حقوق را اعطاء و تکالیف و مسئولیت های افراد تحت حاکمیت آن نظام قرار دارد به منظور تعقیب این حقوق یک شخص بایستی در نظام

حقوق داخلی مورد شناسائی قرار گیرد.

الف-در حقوق داخلی

در میان روابط حقوقی که در جامعه موجود است حقوق و تعهداتی مشاهده می شود که موضوع آن اشخاص طبیعی نیستند بلکه جمعیت ها و موسساتی هستند که مانند اشخاص طبیعی دارائی دارند که آنها را اشخصاص حقوقی می نامند. و تعریفات متفاوت از پدیدآوردندگان آن دارند.

که عموما به دو شکل تجلی می یابد.

1: اشخاص حقوقی در حقوق عمومی

2: اشخاص حقوقی در حقوق خصوصی

در مورد بند اول ماده 587 قانون تجارت بیان می دارد «موسات و تشکیلات دولتی و بلدی به محض ایجاد بدون احتیاج به ثبت دارای شخصیت حقوقی می شوند» که مهمترین شخص حقوقی در حقوقی عمومی دولت می باشد. که دیگر هیچ فردی در شخصیت حقوقی دولت چه در حقوق بین المللی و چه در درج داخلی تردید نمی نماید.

با وجود این کمیسیون حقوق بین الملل در ماده دو طرح پیش نویس : مسئولیت دولتها با مسئول قلمداد کردن هر دولت به لحاظ ارتکاب عمل متخلفانه بین المللی ظاهرا به اعتبار همین فرض اولیه در مورد دولت ها قائل است. و در مورد بند دوم تابع تشریفات ثبت آن در دفاتر مخصوص می باشد.

نکته : طبق ماده 583 ق . ت : کلیه شرکتهای تجاری مذکور در این قانون شخصیت حقوقی دارند .

نکته : طبق ماده 588 ق.ت : شخص حقوقی میتواند دارای کلیه حقوق و تکالیفی شود که قانون برای افراد قایل است مگر حقوق ووظایفی که بالطبیعه  فقط انسان ممکن است  دارای آن باشد مانند حقوق و وظایف ابوت ،بنوت و امثال ذلک»

ب: شخصیت حقوقی سازمان در دو عرصه قابل بررسی است .

1ـ در عرصه ملی

2ـ در عرصه بین المللی

بیم و واهمه ای که دولتها از مطرح شدن سازمانهای بین المللی در جامعه بین المللی داشته باعث شد که ابتدا بر شخصیت حقوقی سازمانها در محدوده نظامهای ملی گردن نهند. برای مثال در کنفرانس سان فرانسیسکو ایالات متحده آمریکا که نگران بود اعطای صلاحیت بین المللی به سازمان ملل متحد، آن سازمان را به یک ابر دولت مبدل سازد اصرار نمود با تنظیم ماده 104 منشور صرفا به اهلیت ملل متحد در قلمرو اعضای سازمان اشاره شود.

ماده 104 منشور مقرر می دارد « سازمان در خاک هر یک از اعضا از اهلیت حقوقی که برای انجام وظایف و رسیدن به مقاصد آن ضروری است متمتع می گردد.»

علاوه بر این کنوانسیون مزایا و مصونیت های سازمان ملل متحد مصوب 13 فوریه 1946 در ماده یک چنین مقرر می دارد که سازمان ملل متحد دارای شخصیت حقوقی بوده و برای انجام امور ذیل اهلیت دارد

الف: عقد قرارداد                      

ب: تحصیل و واگذاری اموال منقول و غیر منقول                        

ج : اقامه دعوی از محاکم

این ماده عینا در کنوانسیون امتیازات و مصونیت های نهادهای تخصصی مصوب 21 نوامبر 1947 قید گردیده است.

اهلیت حقوقی سازمان ملل در نظام ملی دولت های عضو فقط منبعت از ماده 104 منشور نیست علاوه بر کنوانسیون های فوق دولت ها از رهگذر عقد موافقت نامه های خاص و یا رویه خویش برای سازمانهای بین المللی در حیطه نظام ملی خود شخصیت حقوقی قائل شده اند.

ب: در عرصه بین المللی

با این وجود می توان معتقد بود که «اساس نقش سازمانهای بین  المللی در نظام جهانی بر برخورداری آنها از شخصیت حقوقی بین المللی مبتنی شده است از این رو شخصیت حقوقی سازمانهای بین المللی در چارچوب نظام های ملی محصور نماند و به انحای مختلف در نظام حقوقی بین المللی رسوخ نمود و تثبیت شد .

با این حال ظاهرا تایید شخصیت بین المللی سازمانها از آنروی با مخالفت روبه رو می شد که به اشتباه شخصیت بین المللی و دولت بودن را معادل هم انگاشتند دیوان بین المللی دادگستری با وقوف بر این  نگرانیها و برداشت های نادرست ، در رای مشورتی سال 1949 خویش اظهار داشت که برخورداری سازمان ملل از شخصیت حقوقی بین المللی یقینا به معنای آن نیست که سازمان یک دولت است.

با این وجود در برخی از اساسنامه سازمانها شخصیت حقوقی سازمانی به چشم می خورد. ماده 39 اساسنامه سازمان بین المللی کار.

ماده 4 اساسنامه دیوان کیفری بین المللی رم .

«دیوان دارای شخصیت حقوقی بین المللی خواهد بود.»

ماده 184 معاهده اوراتوم

مقام بین المللی اعماق (ماده 176 کنوانسیون حقوق دریاها)

معاهده ماستریخت شخصیت حقوقی اتحادیه اروپا را مطرح  نمی کند که در نتیجه ماهیت حقوقی آن مبهم مانده  است اما معاهده آمستردام برای انجام به اروپا اهلیت نسبی را به منظور انعقاد معاهدات به رسمیت شناخته است (ماده 24)

در قبضه OSTAV.ENEL دادگاه اتحادیه با اشاره به نامحدود بودن جامعه اروپایی و با وجود نهادهای خاص و شخصیت حقوقی مستقل، اختیارات واقعی و محدود شدن حاکمیت دول عضو، اعلام نمود که اعضا در واقع مجموعه ای از قوانین را ایجاد کرده که هم برای اتباع و هم برای دولتها الزام آور می باشد معهذا بند 6 ماده 1 قانون اساس اتحادیه اروپا به شخصیت حقوقی اتحادیه تصریح شده است. و در 25 ژوءن 2003 موافقت نامه استرداد مجرمین و معاضدت قضائی میان اتحادیه اروپا و ایالات متحده به امضاء رسید.

بنابراین اساس نقش سازمانهای بین المللی در نظام جهانی حول محور شخصیت حقوقی بین المللی این سازمانها دور می زند به مجرد اینکه سازمانی تشکیل شود تابع حقوق بین المللی و بدین ترتیب قادر به اعمال حقوق و وظایف در سطح بین المللی می شود.

مبنای شخصیت حقوقی

اگر چه امروز اختلاف نظر زیادی در مورد شخصیت حقوقی بین المللی به چشم می خورد لیکن در مورد منشاء این شخصیت اتفاق نظر وجود ندارد.

عده ای بر این باورند که ریشه شخصیت حقوقی بین المللی سازمان را می باید در سند موسس آنها جست زیرا سازمان مخلوق دولت های عضو خود هستند به دیگر سخن این سند موسس سازمان است که صراحتا نه فقط شخصیت سازمان را محرز می نماید بلکه با اعطای وظایف و اختیارات معین، محدوده آن را ترسیم می نماید. در همین راستا است که اساسنامه برخی سازمانهای بین المللی به چنین امری تصریح کرده اند برخی دیگر از صاحبنظران بر آثار و تبعات پذیرش نظر به فوق انگشت نهاده و ابراز داشته اند که اگر معاهده موسس یگانه منبع شخصیت بین المللی سازمان باشد اعتقاد و تاثیر شخصیت سازمان در قبال دولت های غیر عضو جدا مورد تردید خواهد بود. زیرا اصولا معاهده نمی تواند بدون رضایت دولت های ثالث تعهداتی برای آن ایجاد نماید . به زعم ایشان سازمانهای بین المللی به محض ایجاد و بدون نیاز به عاملی دیگر بر مبنای حقوق بین المللی عرفی  از شخصیت بین المللی عینی و  اهلیت حقوقی ذاتی برخوردار می گردند.

قاضی آلوارز در نظر به جداگانه خود در رای مشورتی دیوان بین المللی دادگستری «قضیه راجع به شرایط پذیرش یک دولت به عضویت ملل متحد قویا از این شکل جانبداری کرد و ابراز داشت به محض آنکه نهادی ایجاد شود حیات مستقل خود را می یابد ، حیاتی مستقل از عناصری که آن را پدید آورده است.

پرفسور سیرستد که مبتکر این نظریه است هیچ دلیلی برای اثبات وجود این قاعده ارائه نکرده و صرفا به این واقعیت اتکا جسته که در عمل هیچ سازمان بین المللی با این ایراد مواجه نشده که فاقد اهلیت بین المللی لازم برای عملکرد خویش بوده یا اینکه از ممنوعیت های تصریح شده در اساسنامه اش تجاوز کرده است .

دیدگاه اول براساس وجود حقوق و تکالیف صریح سازمان استوار شده و شخصیت سازمان را به اراده صریح یا ضمنی دولت های عضو پیوند زده است.

در مقابل، نگرش عینی، شخصیت بین المللی سازمان را در عناصر خاص موجود در ساختار سازمان جست و جو می کند و بر  این باور است که این نظام حقوقی بین المللی است که با اعمال معیارهای خاص خود راسا به یک نهاد شخصیت حقوقی اعطا می کند.

به نظر می رسد این نظریه از استواری خاصی در رویه بین المللی برخوردار است.

به نظر آمرا سینگ هیچ موردی را نمی توان یافت که دولت غیر غضو از تایید شخصیت یک سازمان به این علت امتناع ورزیده است که آن دولت عضو سازمان نیست و یا آن را به رسمیت نشناخته است . حتی در موارد مختلف دادگاههای دولت های غیر عضو سازمان بدون اینکه احراز شناسائی شخصیت حقوقی آن سازمان توسط دولت خود را لازم تلقی کرده باشند سازمان را شخص حقوقی بین المللی قلمداد کرده اند. محاکم سوئیس قطع نظر از عضویت دولت خود در سازمان های بین المللی به شخصیت آن سازمان ها ترتیب اثر داده اند. علاوه بر این ، دیدگاهها، برخی دیگر از صاحب نظران در احراز شخصیت حقوقی سازمانهای بین المللی به نوع عملکرد و اشتغالات بعدی آنها توجه نشان داده اند پرفسور هوهن فلدرن با تفکیک اعمال تصدی از اعمال حاکمیت سازمانهای بین المللی معتقداست که هر سازمان بین المللی فقط تا آن حدی تابع حقوق بین الملل محسوب می شود که حقوق آن واجد کیفیت اعمال حاکمیت باشد. وی با توصیف نهاد بین المللی دخیل در اعمال تصدی به عنوان شرکت های بین المللی و نه سازمان بین المللی آن ها را فاقد شخصیت بین المللی قلمداد می کند.

بنابراین سازمانها اشخاص حقوقی بین المللی هستند اما نه بصورت خود محوری بلکه به لحاظ آنکه این وضعیت به صورت صریح یا ضمنی یا در عمل به آنها اعطا شده است . اگر سازمان های بین المللی می توانند معاهده منعقد نمایند تبادلات دیپلماتیک داشته باشند و نیروهای بین المللی اعزام نمایند اینها همگی در سایه برخورداری از شخصیت حقوقی بین المللی امکان پذیر شده است.

اگر سند موسس یک سازمان صراحتا بدان شخصیت بین المللی اعطا نکرده باشد بدان معنا نیست که آن سازمان شخصیت بین المللی ندارد. رای مشورتی دیوان در قضیه خسارات وارده به کارمندان سازمان ملل متحد خود موید چنین دیدگاهی است.

د: رابطه صلاحیت، مسئولیت و شخصیت حقوقی

پذیرش این نکته که سازمان شخصیت حقوقی بین المللی دارد به این معنا نیست که آن سازمان اهلیتی همسان دیگر سازمان های بین المللی دارد . برای تعیین قلمرد حقوق و تکالیف بین المللی سازمان می توان به رای مشورتی دیوان در قضیه جبران خسارات وارده به کارمندان سازمان ملل متحد استناد جست. دیوان در این زمینه ابراز داشت ک حقوق و تکالیف نهادی مثل سازمان ملل متحد به اهداف و اشتغالات مصرح یا تلویحی سند موسس، با توجه به تحولاتی که بر اثر عملکرد آن بوجود آمده و توسعه یافته، بستگی دارد . بر این اساس قلمرو شخصیت حقوقی یک سازمان بین المللی به سند موسس و رو یه آن سازمان بستگی دارد که حدود صلاحیت ها و اختیارات آن را معین می سازند و نه به خود مفهوم شخصیت حقوقی.

پر واضح است که قلمرو شخصیت حقوقی بین المللی سازمان ماهیت ایستا و ثابتی ندارد و با توجه به اشتغالات و اهداف سازمان که به صورتی صریح و ضمنی در سند موسس آمده و در رویه توسعه یافته، متغیر و بویاست.

در نتیجه حقوق و تکالیف سازمان بین المللی در عرصه بین الملل مشخص صلاحیت او بوده و صلاحیت آن سازمان، میزان مسئولیت بین المللی او را تعیین می نماید. در واقع شخصیت حقوقی هر سازمان بین المللی مرتبط با حقوق و تکالیف آن سازمان می باشد.

منابع شخصیت حقوقی بین المللی

هر نهاد دارای شخصیت حقوقی بین المللی واجد این قابلیت است که از حقوق و تکالیف بین المللی برخوردار شود و آنها را به اجرا گذارد منتهای مراتب از آنجا که اشخاص بین المللی ماهیت ، وظایف و اهدافی یکسان ندارند و تابع ترتیبات حقوقی واحدی نیستند حقوق و تکالیف آنها متفاوت است در حقیقت حقوق بین المللی نمی تواند بر نهادی تعهدات اصلی یا فرعی تحمیل نماید جز آنکه نهاد مزبور طبق حقوق بین المللی شخصیت حقوقی داشته باشد دیوان بین المللی دادگستری با توجه به این واقعیت در رای مشورتی 1949 خود ابراز داشت اینکه سازمان ملل متحد یک شخص بین المللی است به معنای آن نیست که از حقوق و تکالیفی مثل دولت برخوردار است، سازمان ملل یک تابع حقوق بین الملل است و قابلیت دارا شدن حقوق و تکالیف بین المللی را واجد است . بر همین اساس پرفسور «آگو» در نظر جداگانه خویش در رای مشورتی دیوان در قضییه موافقت نامه سازمان جهانی بهداشت و مصر خاطر نشان ساخت که یک سازمان بین المللی مثل یک دولت تابع ح ب است اما تابعی که از اهلیت حقوقی بین المللی محدودتری برخوردار باشد . اهلیت سازمان های بین المللی به ضرورت کارکرد و اشتغال بنا نهاده شده است ازاین رو براساس مفهوم ضرورت، کارکردی در عام ترین چارچوب آن ، یک سازمان مستحق آن چیزی است که دقیقا برای انجام وظایف و نیل به اهدافش ضروری است. به عقیده دیوان بین المللی دادگستری در سکوت منشور سازمان ملل متحد، قصد اعضا آن بوده که سازمان به اشتغالاتی مبادرت ورزد و حقوقی را اعمال کند که فقط می تواند بر مبنای برخورداری سازمان از شخصیت بین المللی اهلیت اعمال حق در سطح بین المللی توجیه شود. بنابراین شخصیت حقوقی سازمانها آثاری به دنبال دارد که سازمان را قادر می سازد در سطح بین المللی اقدام نماید، خود را به عنوان یک نهاد جداگانه و مستقل از اعضاء مطرح سازد، و با دیگر اشخاص  بین المللی رابطه برقرار سازد.

انعقاد معاهدات ، اداره سرزمین، اعزام و استفاده از نیروهای نظامی ، ایجاد ارگانهای جدید ایجاد مسئولیت بین المللی برای سازمان یکی دیگر از تبعات شخصیت حقوقی سازمان ها و مسئولیت  در نتیجه نقض مقررات ح ب است . لازمه مسئولیت دارا بودن شخصیت بین المللی و به تعبیر دقیق تر مستلزم برخورداری از حقوق و تکالیف بین المللی است.

برخورداری از مزایا و مصونیت ها

حق اقامه دعوی

شخص حقوقی در رای مشورتی دیوان

الف ـ رای مشورتی 11 آوریل 1949

درباسخ سوال های ذیل اعلام نمود.

آیا سازمان ملل را می توان به عنوان خوانده یک دادگاه بین المللی احضار نمود.

آیا سازمان حق دارد به عنوان خواهان علیه یک دولت عضو یا غیر عضو به یک دادگاه بین المللی مراجعه کند.

سازمان ملل متحد یک شخصیت ح ب است و به این اعتبار حق دارد علیه یک دولت عضو یا غیر عضو سازمان که با نقص تعهد بین المللی خسارتی به سازمان یا کارمندان آن وارد کرده است مبادرت به اقدام قضائی بین المللی نماید.

دیوان در تحقیق این حق سازمان نخست جستجو می کند که آیا سازمان واجد تعقیب حقوق بین المللی است یا خیر بعد نتیجه گیرد. با سکوت مواد منشور سازمان ملل، مانع مناسب را باید در ماهیت حقوقی سازمان جستجو نمود،.. سازمان تنها یک کانون یا مرکز هماهنگی اقدامات دولتی برای دستیابی به آمال مشترک نیست بلکه خود دارای ارگان هایی می باشد که وظایف خاص و معینی به موجب منشور به عهده دارند که به این دلیل در بند 5 ماده 2 منشور دولت های عضو وظیفه دارند سازمان را در انجام وظایفش یاری و پشتیبانی کنند.

بعلاوه سازمان اختیارات و مصونیت هایی دارد، قرارداد امضاء می کند و تعهداتی را بر عهده می گیرد و در انجام وظایف سیاسی خود باید راه حل های سیاسی مناسب برگزیند . چنین اختیارات و صلاحیت های موید است است که سازمان با وجودی مستقل از دولت ها تشکیل شده ذاتا پدیده ای خارج از آنها باشد به این دلیل حقوق و اختیارات آن و همچنین تکالیف و وظایفی که بر عهده دارد قابل توجه نخواهد بود . مگر اینکه بپذیرد سازمان یک شخصیت حقوقی بین المللی است . و حق هر گونه اقدام حقوقی در زمینه بین المللی ، از جمله آغاز یک دعوی حقوقی را دارا می باشد.

2ـ دیوان به انفاق آرا و قضات اعلام می کند که اعضاء جامعه بین المللی سازمان را بوجود آورده اند که دارای شخصیت حقوقی مستقل بوده و حق دارد برای جبران خسارتی که به آن یا کارمندانش می رسد علیه هر دولت دوفاکتو یا دوژوره مسئول خسارت مبادرت به اقدام قضائی بین المللی نماید.

نظر مشورتی 25 اکتبر 1956

دیوان در رای مشورتی خود این اصل حقوقی را تایید می کند که اگر سازمان ملل یا هر موض ح ب دیگر حق داشته باشد به عنوان خواهان به یک دادگاه بین المللی مراجعه کند طبعا ممکن است به عنوان خوانده بعد به یک دادگاه بین المللی احضار گردند.

در سال 1954 دادگاه اداری دفتر سازمان بین المللی کار به دادخواست 4 نفر از کارمندان سازمان یونسکو رسیدگی و اخراج آنها را غیر قانونی اعلام کرد . یونسکو صلاحیت دادگاه اداری را انکار و از اجرای آرای صادره خودداری کرد قضاوت و داوری در این اختلاف  بین دو  سازمان بین المللی  به مجمع عمومی سازمان ارجاع گردید.

مجمع با قطعنامه  25 نوامبر 1955 نظر مشورتی دیوان را استعلام نمود.

آیا دادگاه اداری دفتر بین المللی کار با توجه به اساسنامه خود صلاحیت قبول دادخواست علیه یونسکو را دارد . پاسخ دیوان با اکثریت 10 رای مثبت اعلام می کند که علیه یونسکو هر سازمان بین المللی دیگر می توان اقامه دعوی کرد .

شخصیت حقوقی سازمانهای غیر دولتی

اکثر علمای حقوق بین المللی معتقدند که سازمانهای غیر دولتی دارای شخصیت حقوقی بین المللی نیستند . آنها با استناد به سند موسس این سازمانها که بر مبنای حقوق داخلی یک دولت انعقاد یافته است و اعضای آنها یعنی افراد و نه دولتها معتقدند که این سازمانها فاقد شخصیت حقوق بین المللی بوده و وضعیت حقوقی آنها بر اساس در کدام کشور ایجاد میشوندمتفاوت است چونکه  ممکن است دولتها انها را شخصیت حقوق عمومی یا شخصیت حقوقی حقوق خصوصی تلقی نمایند.

در مقابل عده ای دیگر از حقوقدانان با تشبیه آثار ناشی از عملکرد سازمانهای غیر دولتی با آثار ناشی از کار سازمانها ی بین  الدولی برای آنها قائل به شخصیت حقوقی بین المللی هستند.

برخی حقوقدانانی محتاط تر بوده و شخصیت حقوقی را فقط برای برخی از سازمانهای غیر دولتی قائل هستند برای مثال پروفسور روتر برای کمیته بین المللی صلیب سرخ قائل به شخصیت حقوقی بین المللی است او با استناد به نظر مشورتی دیوان در سال 1949 اعلام می دارد «شخصیت حقوقی بین المللی نه به لحاظ وجود نمایندگان دولتها در یک سازمان بلکه به لحاظ برخی عملکردها آن که در سطح بین المللی است اعطا می شود، اظهار می کند که اصل بنیادین در حقوق سازمانهای بین الدولی آن است که سازمان قبل از هر چیزبر اساس اعمال تعریف شود و لذا با توجه به عملکرد برخی از سازمانهای بین المللی غیر دولتی مثل کمیته بین المللی صلیب سرخ می توان برای آنها قایل به شخصیت حقوقی بین المللی گردید .

اگر چه هنوز نمی توان قطعا ادعا کرد که سازمانهای غیر دولتی دارای شخصیت حقوقی بین المللی هستند ولی با عنایت به ماده 1 منشور که به شورای اقتصادی اجتماعی ملل متحد اجازه مشاوره با سازمانهای غیر دولتی را داده است می توان گفت این سازمان بسوی دارا شدن شخصیت حقوقی بین المللی گام بر می دارند

سوالات درس حقوق اداری 1-ترم اول 93- دکترلقمان کیاپاشا -دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

توضیح:امتحان از 15 نمره می باشد و5نمره مربوط به فعالیت کلاسی وارائه تحقیق می باشد

1-حقوق اداری را تعریف و ویزگی های آن را بنویسید

2-آیین نامه را تعریف واقسام آن کدامند

3-منابع حقوق اداری را نام برید وتوضیح دهید

4-ساختارنظام اداری ایران را توضیح دهید

5-اقسام شوراها را نام ببرید

6-نظارت بر شوراها ی اسلامی چگونه است

7-صلاحیت دیوان عدالت اذ=داری را توضیح دهید

8-سیستم های اداری را از نظرصلاحیت واختیارات اداری توضیح دهید

سوالات درس حقوق تطبیقی-ترم دوم 93- دکترنصیر مشایخ-دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

توضیح:امتحان از 16 نمره می باشد و4نمره مربوط به فعالیت کلاسی وارائه تحقیق می باشد

1-زمینه های ایجاد انصاف در حقوق انگلیس را شرح دهید

2-قاعده سابقه در نظام کامن لا را به طور کامل توضیح دهید

3-کارکردهای حقوق از دیدگاه مکتب سوسیالیست را برشمارید

4-پس از فروپاشی نظام سوسیالیست کدام نظام جایگزین آن خواهد شد؟چرا؟

5-چرا اصول ومبانی فقه شیعه توسط حکام دولت های اسلامی مورد توجه نبوده است؟

سوالات درس حقوق تجارت ترم تابستان 94 دکترمحمد امین عبدی-دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

توضیح:امتحان از 16 نمره می باشد و4نمره مربوط به فعالیت کلاسی وارائه تحقیق می باشد

1-اصل استقلال واعتبار ذاتی اسناد تجارتی را توضیح دهید واستثنائات آن را بیان کنید.

2-ازجمله شرایط صدور برات قید تاریخ تحریر می باشد.سه مورد از آثار تارخ تحریر را بنویسید

3-انواع وعده برات را بیان ومثال بزنید

4-سه مورد از وظایف دارنده برات را بیان وتوضیح دهید

5-دو مورد از حقوق خاص دارنده سند تجارتی را بیان کنید

6- برعلیه کدامیک از مسئولین چک امکان اخذ اجرائیه ثبتی وجود دارد؟برای اخذ اجرائیه رعایت چه مواردی الزامی است؟

7-سه مورد از آثار قبول برات را بیان وتوضیح دهید

8-مسئله:

1-شخص الف مدیرعامل شرکت خودرو ساری کرج می باشد

2-شخص ب عضو هیئت مدیره شرکت خودرو سازی کرج وازجمله افراد حق امضا می باشد

در خصوص وظایف آنها توضیح دهید.

سوالات درس آیین دادرسی مدنی 2-دکترسهرابی درخشان نیمسال اول 92-93دانشگاه آزاد کرج

نکته:امتحان از 15 نمره می باشد و5 نمره مربوط به ارائه تحقیق ومقاله می باشد.

1-چنانچه دلیل دعوا شهادت شهود باشد پس از رسیدگی رد دعوا شود،ایا خواهان می توانند دوباره همین دعوا را به دلیل دیگری مثل سند مطرح نمایند؟چرا؟

2-ضمانت اجرای عدم رعایت شروط ذیل در دادخواست را بنویسید.

الف-عدم امضا دادخواست

ب-عدم درج اقامتگاه

پ-عدم تنظیم روی برگه های چاپی مخصوص

3-تقویم یا بهای خواسته را با ذکر مثال بنویسید

4-آثار تعیین بهای خواسته را بیان کنید

5-چنانچه خواسته دعوایی الزام به تنظیم سند رسمی یک دستگاه آپارتمان باشد وارزش منطقه ای آن 60میلیون ریال باشد.چنانچه خواهان بهای خواسته را 2میلیون ریال تعیین کرده باشدآیا اعتراض به بهای خواسته مسموع است یا خیر؟چرا؟

6-ابلاغ واقعی را توضیح دهید

7-چنانچه خواهان دعوایش را به طور صحیح اقامه کند اما مستند قانونی را صحیح ننویسد چه اشکالی به خواهان وارد است؟چرا؟

8-اصل تناظر را توضیح دهید

9-ظرف زمانی تا پایان اولین جلسه دادرسی را توضیح دهید

نکته:امتحان از 15 نمره می باشد و5 نمره مربوط به ارائه تحقیق ومقاله می باشد.

1-پس از تعریف اصول فقه،موضوع وغرض انرا بیان کنید

2-وضع تعیینی و وضع تعینی را با ذکرمثال توضیح دهید

3-حقیقت ومجاز را تعریف کنید وعلامت های حقیقت ومجاز را نام ببرید

4-اصول لفظیه را تعریف ومهمترین آنها را نام ببرید

5-آیا امر بردلالت وجوب دارد؟با مثال توضیح دهید

6-مهمترین تفاوت امر ونهی را بیان کنید

7-اقسام مفهوم را با ذکر مثال بنویسید

8-مخصص وانواع آن را با ذکر مثال تعریف کنید

9-اقسام عام را با ذکر مثال بنویسید.

1ـ  شخصي مرتكب قتل عمد شده و سپس فرار كرده و مرده است‌، در اين صورت‌:

الف) ديه بايستي از ماترك قاتل برداشته شود و اگر قاتل مالي نداشته است ديه لاوصول مي‌ماند.

ب) هيچ مسئوليتي براي پرداخت ديه متوجه ورثه قاتل براي پرداخت ديه از ما ترك قاتل يا ساير بازماندگان وي نيست‌.

ج) قصاص تبديل به ديه شده و بازماندگان قاتل بايستي ديه را پرداخت نمايند، در صورتي كه بازماندگان فاقد تكمن مالي باشند ازپرداخت‌ديه معاف مي‌شوند و ديه لاوصول مي‌ماند

د) ديه بايستي از ماترك قاتل پرداخت گردد و اگر قاتل مالي نداشته باشد از اموال بستگان نزديك وي پرداخت مي‌شود ولي هر گاه قاتل‌بستگاني نداشته باشد يا بستگان قاتل فاقد تمكن مالي باشند ديه از بيت‌المال پرداخت مي‌شود.

2 ـ در صورتي كه تعقيب مباشر جرم بنابر دلايل قانوني موقوف گردد:

الف) تأثيري در حق معاون جرم ندارد. 2

ب) معاون جرم اگر اقوي از مباشر باشد قابل تعقيب است‌.

ج) براي معاون جرم نيز قرار موقوفي تعقيب صادر مي‌گردد.

د) هيچكدام‌. 

3 ـ اجراي كدام يك از احكام جزايي ذيل قابل تعليق است‌؟

الف) جعل اسكناس‌

ب) فروش مواد مخدر

ج) صدور چك از حساب مسدود

د) سرقت مسلحانه كه مستوجب حد نباشد.

4 ـ ماههاي حرام كه باعث تغليظ ديه مي‌شود كدامند؟

الف) رمضان ـ رجب ـ محرم ـ ذيحجه‌

ب) رجب ـ محرم ـ ذيقعده ـ ذيحجه

ج) صفر ـ رجب ـ رمضان ـ ذيحجه‌

د) رمضان ـ محرم ـ ذيحجه ـ ذيقعده

5 ـ اگر «الف‌» و به قصد شوخي «ب‌» را با علم به اينكه او شنا بلد نيست به داخل استخر عميق بيفكند و «ب‌» غرق شود:

الف) مرتكب قتل عمد شده است‌.

ب) مرتكب قتل شبه عمد شده است‌.

ج) اين قتل در حكم شبه عمد است‌.

د) مرتكب قتل خطاي محض شده است‌.

6ـ در تصادف اتومبيل با عابر پياده‌، در چه صورت راننده ضامن ديه نيست‌؟

الف) سرعت راننده مجاز باشد.

ب) وسيله نقليه فاقد نقص فني باشد.

ج) محل تصادف براي عبورعابرپياده‌ممنوع باشد.

د) درصورت اجتماع هر سه شرط 1 و2 و 3   

7ـ هرگاه به امر غير قانوني يكي از مقامات رسمي جرمي واقع شود، مأموري كه امر آمر را بعلت اشتباه قابل قبول و به تصور اينكه‌قانوني است اجرا كرده باشد:

الف) مانند آمر مجازات مي‌شود.

ب) مجازات وي تخفيف داده مي‌شود.

ج) فقط به ديه يا ضمان مالي محكوم مي‌شود.

د) علاوه بر مجازات به ضمان مالي هم محكوم مي‌شود.

8 ـ كدام گزينه صحيح نيست‌؟

الف) جرم ربا بين شوهر و زن محقق نمي‌شود.

ب) هرگاه رباگيرنده مضطر باشد از مجازات معاف است‌.

ج) هرگاه ربادهنده مضطر باشد از مجازات معاف است‌.

د) هر نوع ربا اعم از قرضي و معاملي جرم و قابل مجازات است‌.

9 ـ تفاوت اصلي اختلاس با خيانت در امانت كدام است‌؟

الف) اختلاس غير قابل گذشت ولي خيانت در امانت قابل گذشت است‌.

ب) اختلاس اختصاص به وجه نقد دارد ولي خيانت در امانت در مورد ساير اموال نيز صدق مي‌كند.

ج) اختلاس فقط قابل انتساب به كاركنان دولت است ولي خيانت در امانت قابل انتساب به ديگران نيز هست‌.

د) هيچكدام‌.

10 ـ كارگري حين انجام كار در كارگاه به دليل موجود نبودن تجهيزات ايمني در كارگاه دچارحادثه شده و فوت مي‌كند، اين واقعه‌: 1

الف) قتل خطاي محض است‌.

ب) در حكم قتل شبه عمد است‌.

ج) فاقد وصف كيفري است‌.

د) قتل عمد محسوب مي‌شود.

11 ـ انجام فعل حرام كه مستقلاً براي آن در قانون مجازات تعيين نشده است‌، در چه موردي قابل مجازات است‌؟

الف) چنانچه علني باشد قابل مجازات است‌.

ب) فقط در صورت اجتماع شرايط 1 و 3 قابل مجازات است‌.

ج) چنانچه عفت عمومي را جريحه دار نمايد قابل مجازات است‌.

د) تا طبق قانون مستقلاً براي آن مجازات تعيين نشده باشد به هيچ وجه قابل مجازات نيست‌.

12ـ در صورت عدم ثبت رسمي ازدواج‌:

الف) چنانچه عقد دائم باشد فقط مرد مجازات مي‌شود.

ب) چه عقد دائم چه موقت‌، فقط مرد مجازات مي‌شود.

ج) چنانچه عقد دائم باشد هر دو طرف مجازات مي‌شوند.

د) چه عقد دائم باشد چه موقت‌، هر دو طرف مجازات مي‌شوند.

 13 ـ كدام يك از جرائم ذيل قابل گذشت نيست‌؟

الف) نشر اكاذيب

‌ب) تخريب اموال

ج) مزاحمت تلفني

14 ـ شروع به جرم در كدام مورد قابل مجازات است‌؟

  الف) راهزني

 ب) سرقت شبانه

‌ ج) سرقت مسلحانه

 د) هر سه مورد

15 ـ چنانچه صادر كننده يك چك بلامحل دو نفر باشند:

الف) پرداخت جزاي نقدي مقرر در قانون متضامناً برعهده هر دو نفر است‌.

ب) هر كدام بايستي به پرداخت نصف جزاي نقدي مندرج در قانون محكوم شوند.

ج) هر كدام بايستي مستقلاً به پرداخت جزاي نقدي مندرج در قانون محكوم شوند.

د) هيچكدام‌.

16 ـ چنانچه ولي دم در قتل عمدي به سن بلوغ رسيده ولي كمتر از 18 سال سن داشته و رشد وي ثابت نشده باشد:

الف) بايستي صدور حكم تا زمان احراز رشد وي به تأخير افتد

ب) با توجه به لزوم رعايت مصلحت احتمالي وي‌، قصاص تبديل به ديه مي‌شود.

ج) نظر شخص بالغ در خصوص تقاضا يا اسقاط قصاص معتبر است هر چند رشد وي احراز نشده باشد

د) هيچكدام‌.

17 ـ در صورت وجود چند كيفيت مخففه‌، دادگاه پس از تبديل مجازات‌:

الف) بايستي آن را تخفيف بدهد.

ب) نمي‌تواند آن را تخفيف بدهد.

ج) مخير است آن را تخفيف بدهد يا ندهد.

د) در برخي موارد ملزم به تخفيف و در برخي موارد مجاز به تخفيف است‌.

18ـ چنانچه شخصي برخلاف واقع خود را شفاهاً سرهنگ نيروي انتظامي معرفي نمايد بدون آنكه هيچ اقدام ديگري دراين‌ راستادهد:

الف) مرتكب هيچ جرمي نشده است‌.

ب) تعقيب و مجازات او منوط به شكايت شاكي خصوصي است‌.

ج) تعقيب و مجازات او منوط به شكايت نيروي انتظامي است‌.

د) بدون نياز به شكايت شاكي يا نيروي انتظامي قابل تعقيب و مجازات است‌. 

    19 ـ شخصي مرتكب صدور سه فقره چك بلا محل‌، يك فقره كلاهبرداري و يك فقره سرقت شده است‌. مجازات او عبارت از:

الف) فقط به مجازات جرم كلاهبرداري و مجازات جرم سرقت محكوم مي‌شود.

ب) مجازات صدور سه فقره چك بلامحل با يكديگر جمع و علاوه بر اين به مجازات كلاهبرداري و مجازات سرقت نيز محكوم مي‌شود.

ج) به مجازات جرم كلاهبرداري به‌اضافه مجازات جرم سرقت به‌اضافه مجازات جرم صدور چك بلامحل محكوم مي‌گردد كه مي‌تواندازحداكثر مجازات قانوني جرم صدور چك بلا محل بيشترباشد.

د) علاوه بر مجازات كلاهبرداري و سرقت به مجازات صدور چك بلامحل نيز محكوم مي‌گردد ولي مجازات اخير نمي‌تواند مجازات‌قانوني تعيين شده براي اين جرم بيشتر باشد.

20 ـ آيا تعدد جرم مانع رعايت جهات مخففه توسط دادگاه است‌؟

الف) اصولاً تعدد جرم مانع رعايت جهات مخففه توسط دادگاه نيست‌.

ج) تعدد جرم فقط در جرائم مستوجب بيش از 6 ماه حبس مانع رعايت جهات مخففه است‌. )

چون تعدد جرم مي‌تواند از اسباب تشديد مجازات باشد بنابراين با وجود تعدد، امكان تخفيف مجازات وجود ندارد.

------------------------------------------------------------------------------------

پاسخنامه : 

1 - گزينه د صحيح است‌. مطابق ماده 260 ق .م‌.ا.

2 - گزينه الف صحيح است‌. مطابق ماده 44 ق .م‌.ا.

3 - جرايم مندرج در گزينه‌هاي الف و ب و د مطابق ماده 30 ق .م‌.ا. غير قابل تعليق بوده و صدور چك از حساب مسدود نيز مطابق ماده‌10 قانون صدور چك‌، غير قابل تعليق مي‌باشد، لذا هيچكدام از گزينه‌ها صحيح نمي‌باشد.

4 - گزينه ب صحيح است‌. مطابق ماده 299 ق .م‌.ا.

5 - گزينه الف صحيح است‌. مطابق ماده 206 ق .م‌.ا.

6 - گزينه د صحيح است‌. مطابق ماده 333 ق .م‌.ا.

7- گزينه ج صحيح است‌. مطابق ماده 57 ق .م‌.ا.

8 - گزينه ب صحيح است‌. مطابق ماده 595 ق .م‌.ا.

9 - گزينه ج صحيح است‌. مطابق ماده 674 ق .م‌.ا.

10 - گزينه ب صحيح است‌. مطابق تبصره 3 ماده 295 ق .م‌.ا.

11 - گزينه ب صحيح است‌. مطابق ماده 638 ق .م‌.ا.

12- گزينه الف صحيح است‌. مطابق ماده 645 ق .م‌.ا.

13 - گزينه ج صحيح است‌. مطابق ماده 727 ق .م‌.ا.

14 - گزينه د صحيح است‌. مطابق ماده 655 ق .م‌.ا.

15 - گزينه د صحيح است‌. مطابق ماده 7 ق .م‌.ا.

16 - گزينه ج صحيح است‌. مطابق ماده 227 ق .م‌.ا.

17 - گزينه ب صحيح است‌. مطابق ماده 22 ق .م‌.ا.

18- گزينه د صحيح است‌. مطابق ماده 555 ق .م‌.ا.

19 - گزينه د صحيح است‌.

20 - گزينه الف صحيح است‌. مطابق تبصره يك ماده 20 ق .م‌. 

سوالات درس حقوق بین الملل خصوصی 1-دکترسیدلطیفه حسینی نیمسال دوم94-93دانشگاه آزاد کرج

نکته:امتحان از 15 نمره می باشد و5 نمره مربوط به ارائه تحقیق ومقاله می باشد.

1-مفاهیم زیررا تعریف کنید.

الف-حقوق بین الملل خصوصی

ب-تابعیت

پ-اقامتگاه

2-شرایط ترک تابعیت ایران را توضیح دهید

3-وضع اشخاص طبیعی در حقوق فعلی ایران در خصوص حقوق سیاسی وحقوق خصوصی چگونه است؟

4-انواع اقامتگاه را نام برده وتوضیح دهید.

5-وضع زنان خارجی که با تبعه ایران ازدواج می کنندچیست؟

6-درچه شرایطی بدون تابعیت می شوند؟

7-آیا امکان تقلب نسبت به قانون در تابعیت وجود دارد؟

سوالات درس حقوق بین الملل خصوصی 1-دکترسیدلطیفه حسینی نیمسال اول 92-93دانشگاه آزاد کرج

نکته:امتحان از 15 نمره می باشد و5 نمره مربوط به ارائه تحقیق ومقاله می باشد.

1-مفاهیم زیررا تعریف کنید.

الف-حقوق بین الملل خصوصی

ب-تابعیت

پ-اقامتگاه

2-یک دولت براساس چه سیستم هایی تابعیت خودرا برفرد تحمیل می کند؟توضیح دهید.

3-شرایط قانونی کسب تابعیت ایرانی را توضیح دهید.

4-شرایط ترک تابعیت ایران را بنویسید.

5-منابع حقوق بین الملل خصوصی را به اختصارتوضیح دهید.

6-علل تابعیت مضاعف را نام برده ریک را توضیح دهید

7-ردتابعیت ایران در چه حالاتی ممکن است؟

8-اصول ومبانی حقوق بیگانگان را نام برده ویکی را توضیح دهید.

9-اصول ومبانی تابعیت را نام ببرید.

10-وضع زنان ایرانی که با تابعیت خارجی ازدواج می کنند را بنویسید.